Görsel İletişim ve Tasarım Tarihi - Çıkmış Sorular

Ünite 1

Afiş tanımı

  1. “Zoetrope” ve “Praxinascope” (Hayat Tekerleği) adlı oyuncaklar aşağıdaki sanat alanlarından hangisine dair geliştirilmiş örnekleri temsil eder?
    • A-) Fotoğraf
    • Cevap B-) Animasyon
    • C-) Grafik Tasarım
    • D-) Baskı Sanatları
    • E-) Sinema

    Açıklama: Afiş (poster), genellikle tanıtım ve duyuru amacıyla hazırlanan, resimli veya yazılı görsel iletişim materyalidir. Ünite 1’deki ‘Giriş’ bölümünde, doğal iletişim şekillerinin ötesindeki iletişim yöntemleri arasında ‘duvar afişleri, sokak ve reklam tabelaları’ sayılmaktadır, bu da afişin temel bir tanıtım aracı olduğunu gösterir.

Petroglif tanımı

  1. Aşağıdakilerden hangisi “Petroglif”in tanımıdır? Kayaların üzerine ellerin şablon gibi koyularak yapılan resimlerdir.
    Kayaların üzerine püskürtme yolu ile yapılan resimlerdir.
    Kayaların üzerine kazıma ve oyma yoluyla yapılan resimlerdir.
    Kayaların üzerine aşıboyası damlatılarak yapılan resimlerdir.
    Kayaların üzerine fırça ile yapılan resimlerdir. (2 kez soruldu)
    • A-) Kayaların üzerine ellerin şablon gibi koyularak yapılan resimlerdir.
    • B-) Kayaların üzerine püskürtme yolu ile yapılan resimlerdir.
    • Cevap C-) Kayaların üzerine kazıma ve oyma yoluyla yapılan resimlerdir.
    • D-) Kayaların üzerine aşıboyası damlatılarak yapılan resimlerdir.
    • E-) Kayaların üzerine fırça ile yapılan resimlerdir.

    Açıklama: Ünite 1’deki ‘Kaya Resimleri ve Heykelcikleri’ bölümünde, kaya resimlerinin daha genel bir üst tanımlama olduğu ve ‘Petroglifler yalnızca kazınarak yapılan negatif veya pozitif resimleri ifade etmektedir’ şeklinde tanımlanmıştır. Bu tanım, petrogliflerin kayalar üzerine kazıma ve oyma yoluyla yapıldığını gösterir.

  2. Aşağıdakilerden hangisi Arts&Crafts (Sanat ve Zanaat) hareketinin özelliklerinden biri değildir?
    • A-) El Sanatlarını daha ucuz maliyet ile üretmek
    • B-) Anti-akademik yaklaşımlar ile üretim yapmak
    • C-) El sanatlarını yeniden canlandırmak
    • Cevap D-) Tasarımları sadece el ile üretmek
    • E-) El sanatlarını seri imalat haline getirmek

    Açıklama: Ünite 1’deki ‘Kaya Resimleri ve Heykelcikleri’ bölümüne göre, kaya resimleri petroglifleri de içeren üst bir tanımlamadır ve ‘Petroglifler yalnızca kazınarak yapılan negatif veya pozitif resimleri ifade etmektedir’. Bu, petrogliflerin kayaların üzerine kazıma ve oyma yoluyla yapılan resimler olduğunu gösterir.

Sesçil alfabe kökeni

  1. Kullanılan harflerin bir sesi işaret ettiği sesçil (fonetik) alfabeyi ilk kullanan uygarlık aşağıdakilerden hangisidir? (5 kez soruldu)
    • A-) Mısır
    • B-) Çin
    • C-) İndus
    • Cevap D-) Fenike
    • E-) Roma

    Açıklama: Ünite 1’de yer alan ‘Fenikeliler ve İlk Alfabeler’ başlığına göre, Fenikeliler ticaret kayıtlarını tutabilmek amacıyla ilk sesçil (fonetik) yazı sistemini oluşturmuşlardır. Bu sistem 22 önemli sesi işaret etmektedir ve modern alfabelerin temeli olarak kabul edilir.

Sümerler ve Yazı Türleri

  1. —— bir veya daha fazla harfin tek bir simge oluşturmak için tasarlanmasıdır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • A-) Logotype
    • Cevap B-) Monogram
    • C-) Piktogram
    • D-) Kolofon
    • E-) İnfografik

    Açıklama: Kavramyazı (ideogram), birden çok imgeyi bir araya getirerek bir fikri görselleştiren bir yazı türüdür. Anlamharf (logogram) ise tek bir işaretle bir sözcüğü belirtir. Resimyazılar ise (piktogram) genellikle tek bir imge ile tek bir nesneyi gösterir.

Vellum ve parşömen

  1. Aşağıdaki yazı yüzeylerinin hangisinin daha kaliteli versiyonuna “Vellum” denilmiştir? (3 kez soruldu)
    • Cevap A-) Parşömen
    • B-) Papirüs
    • C-) Kil tablet
    • D-) Kağıt
    • E-) Mermer

    Açıklama: Ünite 1’de ‘İlk kitaplar’ başlığı altında parşömenden bahsedilmektedir. Parşömen, buzağı, koyun veya keçi derisinden yapılan bir yazı yüzeyidir. Vellum, parşömenin en kaliteli ve ince türüdür ve genellikle özel olarak işlenmiş buzağı derisinden elde edilir. Dolayısıyla Vellum, parşömenin daha kaliteli bir versiyonudur.

İletişim Kavramları

  1. Doğal iletişimde/duyusal iletişim ile teknoloji aracılı iletişim arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Doğal iletişimde medyum, teknoloji aracılı iletişimde medya kullanılır.
    • B-) Doğal iletişimde basılı ortam, teknoloji aracılı iletişimde yazılı iletişim dili kullanılır.
    • C-) Doğal iletişimde zaman ve mekan sınırlamaları aşılırken, teknoloji aracılı iletişimde iletişim önündeki engeller kaldırılamaz.
    • D-) Doğal iletişimde mektuplar, kitaplar, gazeteler kullanılırken, teknoloji aracılı iletişimde internet siteleri, görüntülü konuşma kullanılır.
    • Cevap E-) Doğal iletişimde sesler, vücut dili, mimikler kullanılırken, teknoloji aracılı iletişimde sinyaller, tasvirler, aletler kullanılır.

    Açıklama: Doğal iletişimde insan bedensel uzuvlar kullanılırken, teknoloji aracılı iletişimde (aracılı iletişim) mesajın aktarılmasında medyum adı verilen teknolojik araçlar kullanılır ve bu sayede zaman-mekân sınırlamaları aşılabilir (Danesi, 2013).

İlk resimli el yazmaları

  1. Aşağıdakilerden hangisi Art Nouveau sanat hareketinin esinlendiği kaynaklardan biri değildir? (3 kez soruldu)
    • Cevap A-) Psikoloji bilimi
    • B-) Doğal motifler
    • C-) Japon ahşap baskıları
    • D-) Rubens, Fragonard gibi romantik dönem ressamları
    • E-) Fransız kabare kültürü

    Açıklama: Ünite 1’deki ‘İlk kitaplar’ başlığı altında, Antik Mısırlıların MÖ 2500 yılı civarında papirüsü yazı yüzeyi olarak kullanmaya başladığı ve MÖ 1580 yılından itibaren papirüs üzerine aktarılan uzun metinlerin, insanlık tarihinin ilk resimli el yazmaları olduğu kabul edilmektedir.

Ünite 2

Aldus Manutius Katkıları

  1. Aldus Pius Manutius’un matbaa alanındaki katkılarına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
    • A-) Manutius, klasik Kiril kültürünü yaymak amacıyla bir yayınevi olan Press’i kurmuştur.
    • B-) Aldus Pius Manutius, matbaanın icadıyla kilisenin birleşmesine katkıda bulunmuştur.
    • C-) Aldus Pius Manutius’un en önemli başarısı gotik yazıyüzünü popülerleştirmesi olmuştur.
    • Cevap D-) Manutius, klasik basımlar için “formato in ottavo” öncülük etmiştir ve aynı zamanda italik yazı karakterini kullanmıştır.
    • E-) Aldus Pius Manutius, Gutenberg’in icadını geliştirmiştir.

    Açıklama: Aldus Manutius, taşınması ve satın alınması kolay olan taşınabilir kitap biçimini tasarlayarak çağın en önemli gelişmelerinden birini gerçekleştirmiştir. Ayrıca, Francesco Griffo tarafından icat edilen ve günümüzde italik yazı karakteri olarak bilinen yeni yazı tipini yayınlamıştır.

Baskerville’in tasarım amacı

  1. Aşağıdakilerden hangisi Baskerville’in tipografi alanındaki çalışmalarının temel amacını en iyi şekilde tamamlar?
    • A-) Müzik tipografisi üzerine öncü çalışmalar yapmak
    • B-) Matematiksel olarak yazı karakterleri geliştirmek
    • C-) Rokoko tarzı dekoratif süslemeleri kitaplara uygulamak
    • D-) William Caslon’un yazı tiplerini tamamen değiştirerek yeni bir estetik yaratmak
    • Cevap E-) Caslon’un yazı tiplerini daha okunaklı hale getirerek mükemmelleştirmek

    Açıklama: Baskı dönemindeki (Ünite 2) John Baskerville, 1750’lerde günün baskı kalitesini eleştirmiştir. Onun amacı, Caslon’un stillerini daha okunur hâle getirerek mükemmelleştirmek ve Didot ile Bodoni gibi modern yazıyüzleri arasında geçiş formu tasarlamaktı. Bu, eserin ‘daha okunur hâle getirmek ve mükemmelleştirmek’ hedefini yansıtmaktadır (Sayfa 4, ‘Baskerville’ başlığı).

Baskı teknolojisinin Avrupa’ya gelişi

  1. Baskı teknolojisini Avrupa’ya getiren kâşif aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Kristof Kolomb
    • Cevap B-) Marco Polo
    • C-) Ricoldus de Monte Crucis
    • D-) Pîrî Reis
    • E-) Ugolino Vivaldi

    Açıklama: Ünite 2’deki ‘Baskının Avrupa’ya Gelişi’ bölümüne göre, büyük kâşif Marco Polo 1295 yılında Çin seyahati sonrasında İtalya’ya döndüğünde, doğunun baskı teknolojisini (ahşap blok baskı tekniği) de beraberinde getirmiştir.

Caslon yazıyüzü

  1. “Şüpheye düştüğünüzde kullanın” özdeyişi matbaacılar arasında günümüze kadar gelmiştir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • A-) Garamond
    • B-) Baskerville
    • C-) Didot
    • D-) Bodoni
    • Cevap E-) Caslon

    Açıklama: William Caslon, 18. yüzyılda İngiltere’de yazı tipi standartlarını belirlemiş ve tasarımlarında zarif ve kararlı formlar kullanarak yazıyüzlerini evrensel baskı standardı hâline getirmiştir. Metin, Caslon’un güvenilirliğini ve evrensel kabulünü vurgular, bu da ‘Şüpheye düştüğünüzde kullanın’ özdeyişiyle ilişkilidir (Ünite 2, ‘Tipografi Çağı ve Öncüleri’).

Erken Dönem Blok Baskı

  1. Aşağıdakilerden hangisi Avrupa’da 14. yüzyılda uygulanmaya başlanan ahşap blok baskının ilk örneklerinden biridir?
    • A-) İncil’le Kitaplar
    • B-) Ars Moriendi
    • Cevap C-) Dört Arzlı Bakire ve Çocuk
    • D-) Mappa Mundi
    • E-) Biblia Latina

    Açıklama: Avrupa’da ahşap blok baskının ilk örneklerinden birinin 1418 yılında basılan “Dört Azizli Bakire ve Çocuk” olduğu bilinmektedir (Cundall, 2000).

  2. İlk ahşap baskılarda aşağıdaki temalardan hangisi kullanılmamıştır? (2 kez soruldu)
    • A-) Azizler
    • B-) İllüstrasyonlar
    • C-) Oyun Kartları
    • Cevap D-) Krallar
    • E-) Dini imgeler

    Açıklama: İlk ahşap baskılar genellikle dini imgelerin, azizlerin ve oyun kartlarının üretimine olanak sağlamıştır. Metin ve resim ilişkisi ancak 1440’larda tipografinin bulunmasıyla ayrılmıştır. Bu nedenle, erken dönem blok kitaplarda dini imgeler ve oyun kartları temel temalarken, romanlar ve bilimsel yayınlar daha çok tipografik baskıya geçildiğinde ön plana çıkmıştır.

Hümanist roman yazı yüzü

  1. Yeni çağın gelecekteki tüm tipografi çalışmalarının temel taşı olacak hümanist roman yazı yüzünü yaratan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Erhard Ratdolt
    • B-) Claude Garamond
    • C-) Henri Estiennes
    • Cevap D-) Nicholas Jenson
    • E-) Geoffroy Tory

    Açıklama: Ünite 2’de belirtildiği üzere, Nicholas Jenson, yeni çağın gelecekteki tüm tipografi çalışmalarının temel taşı olan hümanist roman yazı yüzünü yaratmıştır. Bu, Rönesans’ın Fransa’ya Geçişi bölümünde geçmektedir.

Incunabula Tanımı

  1. Eskiden kitapların sonuna konulan başlığı, basımcının adını, tarihini ve yayınevinin amblemini gösteren yazılara ne ad verilir?
    • Cevap A-) Kolofon
    • B-) Incunabula
    • C-) Gravür
    • D-) Tipografi
    • E-) Litografi

    Açıklama: Metinde, Incunabula dönemine ait eserlerde (1500’lerin başına kadar metal yazı kullanılarak basılan kitaplar) kolofonun (colophon) eskiden kitabın sonuna konan ve başlığı, basımcının adını ve tarihini gösteren yazı olduğu açıklanmaktadır. Bu tanım, sorudaki “eski dönemlerdeki yazılar” tanımıyla örtüşmektedir.

Kağıt ve matbaa kökeni

  1. Kağıt ve matbaanın kökeninin dayandığı medeniyet aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Antik Yunanistan
    • B-) Almanya
    • Cevap C-) Çin
    • D-) Mısır
    • E-) Maya

    Açıklama: Ünite 2’deki bilgilere göre, kâğıt MS 105 yılında Cai Lun tarafından Çin’de icat edilmiştir. Ayrıca, tahta baskı tekniği ile basılmış ilk bilinen materyal (MS 770) ve ilk kitap (Elmas Sutra, MS 868) da Çin’de üretilmiştir. Bu nedenle Çin, hem kâğıdın hem de matbaa teknolojisinin (tahta baskı) kökeninin dayandığı medeniyettir.

Litografi Tekniği

  1. Taş baskı (litografi) tekniğinin gelişim sürecine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
    • A-) II. Mahmut döneminde sarayın ihtiyaçları için ilk taş baskı atölyesi kurmuştur.
    • B-) Litografi tekniğinin gelişimi sadece 18. yüzyılda Viktorya dönemi oyun yazarı William Shakespeare tarafından başlatılmıştır.
    • Cevap C-) Modern litografi, fotokimyasal metotlar ile hazırlanmış çinko ve alüminyum levhaların kullanılmasıyla gerçekleştirilmektedir.
    • D-) Litografi tekniğinin uygulanmasında yağlı mürekkep kullanılarak hazırlanan bir kasnak yardımıyla çizimler yapılmaktadır.
    • E-) Taş baskı tekniği, II.Mahmut döneminde özellikle Aşevlerinde asılı afişlerde kullanılmıştır.

    Açıklama: Taş baskı (Litografi) tekniği, Alman Bavyeralı oyun yazarı Alois Senefelder tarafından tesadüfen keşfedilmiş ve ardından geliştirilmiştir. Bu teknik, kireç taşı üzerine yağlı mürekkep ile çizim yapılıp çoğaltılabilme esasına dayanır. 1830’larda dört renk baskının geliştirilmesiyle tekniğin sınırları genişlemiştir.

Orta Çağ el yazmaları

  1. Marcel Duchamp aşağıdaki modern sanat akımlarından hangisinin en önemli temsilcilerinden biridir? (2 kez soruldu)
    • A-) Kubizm
    • Cevap B-) Dadaizm
    • C-) Futurizm
    • D-) Sürrealizm
    • E-) De Stijl

    Açıklama: Ünite 2’deki ‘Avrupa’da El Yazmaları’ başlığına göre, MS 1000-1200 yılları arasında Romanesk Dönemi ortaya çıkmış ve bu dönemde el yazmalarının sayısında artış görülmüştür. Ayrıca, sanatçıların manastırlardan ayrılarak üniversiteler yakınında çalışmaya başlamasıyla dini eserlerin haricinde ders kitapları gibi farklı konularda da eserler hazırlanmıştır.

Romain du Roi yazıyüzü

  1. Fransa’da yalnızca kraliyetin kullanımı için tasarlanan yazıyüzü aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) İtalik
    • B-) Roman
    • C-) Sans Serif
    • Cevap D-) Romain du Roi
    • E-) Serif

    Açıklama: Ünite 2’deki ‘Tipografi Çağı ve Öncüleri’ başlığına göre, Fransız Kralı Louis XIV, 1692 yılında Imprimerie Royale için yeni bir yazı tipi geliştirmesini emretmiştir. Matematiksel kaidelerle tasarlanan bu karakter, yalnızca kraliyetin kullanımı için ayrılmış olan ‘Romain du Roi’ yazıyüzüdür.

Rönesans ve Tipografi

  1. Wang Zhen’in 1298 yılında matbaacılığa getirdiği yenilik aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Harfler için tahta baskı tekniğini bulmuştur.
    • B-) Matbaada dört renkli baskıyı bulmuştur.
    • C-) Matbaayı Avrupa kıtasına tanıtmıştır.
    • Cevap D-) Dizgi için döner masayı icat etmiştir.
    • E-) Kağıt parayı icat etmiştir.

    Açıklama: Wang Zhen, 1298 yılında (metin özetinde 1298 geçmese de, Çin’de matbaanın gelişimi bağlamında anılır) Çin’de ahşap blok baskıdan hareketli tip baskıya geçişte önemli bir rol oynamıştır. Ancak verilen metinde, Wang Zhen’e dair spesifik bir yenilik (örn. daha gelişmiş ahşap blok sistemi) doğrudan belirtilmemiştir. Fakat bu dönemdeki genel gelişme, hareketli tipin gelişimiyle ilgilidir. (Sorudaki 1298 yılı bilgisi bağlamı, ünite içeriğinden doğrudan desteklenememektedir, ancak genel olarak hareketli tipe geçiş ve Çin’deki yenilikler bağlamında değerlendirilebilir. Ünite 2’de Cheng Tan’ın 1041’deki hareketli harf icadından bahsedilir, ancak Wang Zhen’den bahsedilmez. Yine de bu dönemdeki Çin matbaacılığı yenilikleri ile ilişkilidir.)

Yazı karakteri terimleri

  1. ——- büyük harf ve ——- küçük harf demektir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi sırasıyla ve doğru şekilde tamamlar? (2 kez soruldu)
    • Cevap A-) Majiskül / Miniskül
    • B-) Tam/Yarım
    • C-) Altı Çizili / Çizgisiz
    • D-) Serif / Sanserif
    • E-) İtalik / Bold

    Açıklama: Baskının Avrupa’ya Gelişi ünitesinde (Ünite 2), majiskül (büyük harf) ve miniskül (küçük harf) terimlerinin yazım sistemlerinde kullanıldığı belirtilmiştir. Örneğin, Fleischmann’ın yarattığı yazı karakterlerinin hem majiskül hem de miniskül biçimleri olduğu ve modern alfabelerin gelişiminde bu ikisinin rol oynadığı ima edilmektedir. (Ancak bu terimlerin doğrudan tanımı metinde bulunmamaktadır; en yakın bağlam Johann Gutenberg’in icadından sonraki dönemde harflerin tanımlanmasıdır. Ünite 2’de Peter Schoeffer’in yardımıyla İncil basımı ve ardından gelen yazı stilleri ele alınır.) Ancak, Ünite 2’de Johannes de Spira ve Nicolas Jenson gibi isimlerden bahsedilirken, ‘lettre de forme’ (gothic) ve ‘lettre de somme’ (yuvarlak hatlı gothic) gibi terimler kullanılır. Majiskül ve Miniskül terimleri Ünite 5’te Bauhaus döneminde Herbert Bayer’in ‘büyük harf küçük harf kullanımını yanlış bulmuş ve büyük harf kullanımından vazgeçtiği’ bağlamında geçer. Bayer’in uyguladığı stil, büyük harf (majiskül) ve küçük harf (miniskül) kullanımını içerir. Majiskül büyük harf, Miniskül küçük harf demektir.

İbn Mukle ve hat sanatı

  1. Aşağıdakilerden hangisi Art Deco’nun özelliklerinden biri değildir? (2 kez soruldu)
    • A-) Aydınlık renkler
    • B-) Düz ve keskin hatlar
    • C-) Tüketim kültürüne gönderme
    • D-) Yumuşatılmış formlar
    • Cevap E-) Çiçekli formlar

    Açıklama: Ünite 2’deki ‘İslam Coğrafyasında El Yazmaları’ başlığına göre, MS 10. yüzyılın başlarında İbn Mukle, geometri kurallarına dayalı ve oranlı bir yazı stili önermiştir. Bu yaklaşım, Sülüs, Nesih, Reyhani gibi altı farklı temel hat stilinin özelliklerini belirlemiştir, bu da İbn Mukle’nin hat sanatına geometrik ve oranlı bir temel kazandırdığını gösterir.

İlk Ahşap Blok Örneği

  1. Aşağıdakilerden hangisi Avrupa’da 14. yüzyılda uygulanmaya başlanan ahşap blok baskının bilinen ilk örneklerinden biridir?
    • A-) Ars Moriendi
    • Cevap B-) Dört Azizli Bakire ve Çocuk
    • C-) Mappa Mundi
    • D-) Sibyls Kitabı
    • E-) Biblia Latina

    Açıklama: Avrupa’da 14. yüzyılda uygulanmaya başlanan ahşap blok baskının bilinen ilk örneklerinden birinin 1418 yılında basılan “Dört Azizli Bakire ve Çocuk” olduğu belirtilmektedir (Ünite 2, Sayfa 1).

İlk Alman basım örneği

  1. Almanya’da bilinen en eski basım örneği bir ——-şiirinin basıldığı bir kitap yaprağıdır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • A-) Virgil
    • B-) Biblia Latina
    • Cevap C-) Sibylline
    • D-) Aristoteles
    • E-) Ars Moriendi

    Açıklama: Ünite 2’deki ‘Gutenberg Matbaasının Gelişimi’ başlığı altında, Almanya’da bilinen en eski basım örneğinin bir ‘Sibylline’ şiirinin basıldığı bir kitap yaprağı olduğu belirtilmiştir. Bu eser, Gutenberg’in Mainz atölyesinde 1444-1447 yılları arasında deneysel olarak basılmıştır.

İlk basılı kitap

  1. Dünya tarihinde bilinen ilk basılı kitap aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Elmas Sutra
    • B-) Gutenberg İncili
    • C-) Dresden Kodeksi
    • D-) Kells Kitabı
    • E-) Vatican Virgil

    Açıklama: Ünite 2’deki ‘Çin’de Matbaanın Bulunuşu’ başlığı altında, tahta baskı tekniği ile MS 770 yılında basılan tılsımlı duaların ardından, 11 Mayıs 868 yılında basılmış olan ‘Elmas Sutra’nın dünya tarihinde bilinen ilk basılı kitap olduğu belirtilmiştir.

İlk resimli İncil

  1. Matbaacılık tarihinde ilk resimli İncil’i üreten kişi aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Martin Luther
    • B-) Aldus Manutius
    • Cevap C-) Günther Zainer
    • D-) Albrect Dürer
    • E-) Gutenberg

    Açıklama: Ünite 2’deki ‘Alman Resimli Kitabı’ bölümünde belirtildiği üzere, Augsburglu matbaacı Günther Zainer, hareketli matbaacılık tarihinde ilk resimli İncil’i üreten kişidir. Zainer’in çalışması, matbaanın icadından sonraki ilk dönem olan Incunabula sürecine aittir.

Ünite 3

Amsterdam ve Yazı

  1. Christoffel van Dyck aşağıdaki yayınevlerinden hangisinin yazıyüzlerini tasarlayarak büyük üne kavuşmuştur?
    • A-) Aldine Yayınevi
    • B-) Gutenberg Matbaası
    • Cevap C-) Elsevier Yayınevi
    • D-) Harvard Üniversitesi Yayınları
    • E-) Kraliyet Yayınevi

    Açıklama: Christoffel van Dyck, 17. yüzyılda Amsterdam’daki en önemli gravür ustası ve matbaacılardan biriydi. Elsevier yayınevinin yazıyüzlerini tasarlayarak büyük üne kavuşmuştur (Buenastareas, 2014).

Art Nouveau Hareketi

  1. Aşağıdakilerden hangisi “sanatı toplumun yaşam alanı ile buluşturan” ilk hareket olarak bilinir? (3 kez soruldu)
    • A-) Kontrüktivizm
    • Cevap B-) Art Nouveau
    • C-) Sanat ve Zanaat
    • D-) Dadaizm
    • E-) Art Deco

    Açıklama: Metinde Art Nouveau hareketinin, Viktorya döneminin dekoratif ögelerine karşı yeni bir dil meydana getirme amacı güttüğü belirtilmiştir. Daha sonra, Modern stilin kökleri olarak anılan bu hareketin, Endüstri Devrimi sonrası sanatsal karmaşaya karşı bir duruş olarak ortaya çıktığı ve sanatı toplumsal yaşamla ilişkilendirmeye çalıştığı ima edilmektedir (Ünite 3’ün Giriş ve Art Nouveau bölümleri). Ancak, sorunun doğru kabul edilen şıkkı Art Nouveau’yu ‘sanatı toplumun yaşam alanı ile buluşturan ilk hareket’ olarak tanımlamaktadır. Ünite 5’teki Konstrüktivizm’in (A şıkkı) temel amacı da ‘toplumsal yarar ve insan bazlı amaçlar’ gütmekti ve teknolojiyi kullanmak idi. Ancak Art Nouveau, Endüstri Devrimi sonrası ortaya çıkan ve görsel estetiği günlük yaşama (süsleme, mimari, dekorasyon) taşıyan ilk büyük akımlardan biri olarak bu bağlamda öne çıkabilir. Sorunun doğru kabul edilen şıkkı Art Nouveau (B şıkkı) olduğundan, bu hareketin toplumsal yaşamla görsel estetiği birleştirme çabası kastedilmiştir.

Arts & Crafts Hareketi

  1. Dünya tarihinde ilk gerçek reklam ajansı aşağıdaki ülkelerden hangisinde açılmıştır? (2 kez soruldu)
    • A-) İngiltere
    • Cevap B-) Amerika
    • C-) Fransa
    • D-) Belçika
    • E-) Almanya

    Açıklama: Ünite 3’teki ‘Arts & Crafts (Sanat ve Zanaat) Hareketi’ başlığına göre, yazar John Ruskin ve tasarımcı William Morris, Endüstriyel Devrim’in getirdiği sanatsal karmaşaya karşı bir duruş sergileme ihtiyacı hissetmişlerdir. Bu duruş, zamanla Arts&Crafts hareketine dönüşmüş, el emeğini ve kaliteli materyal kullanımını savunmuştur.

  2. William Morris’in kitap tasarımındaki önemli eserlerinden biri olan “Golden”, “Troy” ve “Ghaucer” adlı harf tasarımlarının yarattığı etki aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Gotik türündeki harf tasarımlarına olan ilgiyi azaltmıştır.
    • B-) Sayfaları çevreleyen bordürlerin sade ve monoton olduğu gözlenmiştir.
    • C-) Morris’in eserlerindeki motifler Orta Çağ sanatlarından ziyade modern sanatlara daha yakındır.
    • D-) William Morris’in tasarım kuralları, sanat dünyasında olumsuz eleştiriler almıştır?
    • Cevap E-) Kitap tasarımlarındaki kendine has düzenleme anlayışı, harf tasarımlarındaki incelikler ve ayrıntılar gelecek nesillere bu konuda yararlanılabilecek önemli bir kaynak olmuş ve kitap tasarımını bir sanat haline getirmiştir.

    Açıklama: William Morris, Arts and Crafts hareketinin düşünsel altyapısını oluşturan önemli isimlerdendir. Morris, 1862’de ustalık ve çıraklık ilişkileriyle yetiştirilen el sanatlarına dayalı bir üretim şirketi kurmuştur. Metinde Morris’in tipografik eserleri için “Golden”, “Troy” ve “Ghaucer” adında üç yazı tipi tasarladığı belirtilmemiştir; bu tür özgün tasarımlar Arts and Crafts’ın el emeği ve geleneksel zanaata dönüşünü vurgular ancak bu üç özel isme doğrudan atıf yapılmamıştır. (Metin 3. Ünite’de Morris’in kurduğu şirketten ve sanat felsefesinden bahsedilmektedir, ancak bu spesifik harf tasarımlarına değinilmemektedir.)

Arts & Crafts kurucuları

  1. Yazar John Ruskin ve Tasarımcı William Morris, 19. yüzyıl sonlarına doğru Endüstriyel devrimin getirdiği sanatsal karmaşaya karşı bir duruş sergilenme ihtiyacı hissetmiştir. Bu duruş zamanla bir sanat hareketine dönüşmüştür. Yukarıdaki bilgiye göre, bu iki önemli ismin başlattığı sanat hareketi aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) Viktorya Sanatı
    • B-) Vienna Secession (Viyana Stili)
    • C-) Jugendstil
    • D-) Art Nouveau (Yeni Sanat)
    • Cevap E-) Arts&Crafts (Sanat&Zanaat)

    Açıklama: Ünite 3’teki ‘Arts & Crafts (Sanat ve Zanaat) Hareketi’ başlığına göre, bu sanatsal hareketin düşünsel altyapısını yazar John Ruskin ve tasarımcı William Morris hazırlamıştır. Bu hareket, 19. yüzyıl sonlarında Endüstriyel Devrim’in yol açtığı sanatsal karmaşaya karşı bir tepki olarak ortaya çıkmıştır.

Arts and Crafts çelişkisi

  1. Arts and Crafts (Sanat ve Zanaat) Hareketi’nin temel prensipleri ve hedefleri göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi bu hareketin içsel çelişkisini en iyi şekilde yansıtmaktadır?
    • A-) Endüstriyel devrimin getirdiği makineleşmenin karşı potansiyelini reddetmemeleri aynı zamanda
    • B-) Geçmişin zanaat tekniklerini canlandırmayı hedeflerken, yeni ve özgün tasarımlar yaratmaya çalışmaları
    • C-) Toplumsal bir değişim yaratmayı hedeflerken, daha çok elit bir kesime hitap eden ürünler üretmeleri
    • Cevap D-) El emeğinin değerini savunurken, üretim maliyetlerini yeterince hesaplayamamaları
    • E-) Sanat ve zanaatı birleştirmeyi amaçlarken, farklı sanat disiplinlerinden sanatçıları bir araya getirmekte zorlanmaları

    Açıklama: Arts and Crafts Hareketi, Endüstriyel Devrim’in getirdiği mekanikleşmeye ve insan emeğinden uzaklaşmaya karşı bir duruş sergilemiştir. Hareketin amacı, insan emeği ile değerli kılınan materyallerin kalitesini savunmak ve mekanik seçimleri sadeleştirmekti. Ancak bu hareketin temelini oluşturan düşünce (Ruskin ve Morris’in görüşleri), modern sanayi ve ticaretin hızlı yükselişi karşısında toplumsal alanda (tarım kooperatifinden öteye gidememesi) etkili bir sistem oluşturma konusunda çelişki yaşamıştır (Ünite 3, ‘Arts and Crafts Hareketi’ başlığı).

Endüstriyel Dönem Kavramları

  1. Tüketildiğinde estetik bir etki yaratan ama herhangi bir sanat akımı kapsamında değerlendirilemeyen sanat ürünlerini kapsayan bir terimdir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • A-) Pychedelic sanat
    • B-) Postmodernizm
    • C-) Op Art
    • D-) Pop Art
    • Cevap E-) Kitsch

    Açıklama: Ünite 3’te bahsedilen Viktorya Dönemi, Endüstri Devrimi sonrası dönemi kapsar. Bu dönemde endüstrileşmenin getirdiği karmaşaya tepki olarak doğan Arts and Crafts hareketi, el emeğini yüceltmiştir. Ancak 6. sorunun tanımı, sanat akımları kapsamında değerlendirilmeyen, estetik etki yaratan ve tüketilen ürünleri (örneğin, Viktorya dönemi mobilyaları veya nesneleri) kapsayan bir terim aramaktadır. Bu tanım, genellikle Viktorya dönemi tasarımının karmaşıklığı ve estetik zenginliği içinde bir kategori olan Kitsch (sanat tarafından eleştirilen, aşırı süslü ve popüler) kavramına uyabilir. Metinde Richard Hamilton’ın kolajında bahsettiği ‘Kitsch kavramı’, Almanlar tarafından tanımlanmış ve Pop Sanat’ın öncüsü kabul edilmiştir.

Litografi Malzemeleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi litografi (taş baskı) tekniğinde kullanılan malzemelerden biri değildir?
    • A-) Yağlı Mürekkep
    • B-) Arap Sakızı
    • C-) Terebentin
    • Cevap D-) Talaş
    • E-) Su

    Açıklama: Litografi (taş baskı) tekniğinde kireçtaşı plakalar kullanılmaktaydı. Daha sonra çinko ve alüminyum levhalar kullanılmaya başlanmıştır. Gravür şekli oluşturulurken ise bakır (veya çinko) levhalar üzerine kazıma yapılmaktadır. Ahşap ise ksilografide (blok baskı) kullanılır, litografide temel malzeme değildir (Ünite 3, Sayfa 2).

Osmanlı Art Nouveau

  1. Aşağıdaki yapılardan hangisi Osmanlı dönemi Art Nouveau örneklerinden biri değildir?
    • A-) Tayyare Evleri
    • B-) Edirne Garı
    • Cevap C-) Ankara Resim Heykel Müzesi
    • D-) Ankara IV. Vakıfhanı
    • E-) Ahmet Ratıp Paşa Köşkü

    Açıklama: Osmanlı topraklarında Art Nouveau mimari alanda öne çıkmıştır. Mimar Raimondo D’Aronco ve Mimar Kemaleddin gibi isimler bu tarza eserler vermişlerdir. Ancak, ‘Moulin Rouge: La Goulue’ afişi, Henri de Toulouse Lautrec tarafından Paris’te yapılmış bir Art Nouveau örneğidir ve Osmanlı topraklarıyla doğrudan ilgili değildir (Ünite 3, Sayfa 4).

Rönesans ve Tipografi

  1. Fransa’da yalnızca kraliyetin kullanımı için tasarlanan yazı yüzü aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • Cevap A-) Romain du Roi
    • B-) Garamond
    • C-) Serif
    • D-) Roman
    • E-) İtalik

    Açıklama: Fransa Kralı Louis XIV’ün emriyle 1692’de Imprimerie Royale için tasarlanan ve yalnızca kraliyetin kullanımı için ayrılan yazı yüzü, Romain du Roi (Romaine du Roi) karakteridir (Devroye, 2016).

Viyana Secession

  1. Viyana Ayrılıkçılığı hareketinin etkisi altındaki sanatçılardan biri olan Gustav Klimt’in sanat anlayışını yansıtan ögeler aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Mimari tasarımlar
    • Cevap B-) Köşeli hatlar ve kütlesel tipografik düzenlemeler
    • C-) Soyut ekspresyonizm eserleri
    • D-) Doğa manzaralarının detaylı resimlemeleri
    • E-) Çiçekli ve yoğun dekoratif desenler

    Açıklama: Metin, Viyana Secession hareketinin, Fransızların çiçekli ve yoğun dekoratif desenlerini daha kare ve köşeli formlar ile yeniden yorumladığını belirtmektedir. Bu akımın önde gelen isimlerinin (Gustav Klimt dahil) tasarımlarında simetrinin yeniden öne çıktığı ifade edilmiştir (Ünite 3, Art Nouveau başlığı altında Viyana Secession’a değinilirken). Şıklar incelendiğinde, ‘Köşeli hatlar ve kütlesel tipografik düzenlemeler’ (B şıkkı), Art Nouveau’dan Post-Modernizme geçişteki geometrik ve daha sade yaklaşımları, özellikle Viyana Secession’un Art Nouveau’nun aşırı süslemeciliğinden uzaklaşma çabasını yansıtır. Klimt’in çalışmaları genel olarak Art Nouveau’nun son evresi ve Secession’un başlangıcı olarak değerlendirilir ve daha stilize edilmiş, geometrik formlara yönelmiştir. E şıkkı (Çiçekli ve yoğun dekoratif desenler) daha çok Art Nouveau’nun başlangıcını, B şıkkı ise bu akımdan sonraki geometrik eğilimi yansıtır.

Çevresel Grafik

  1. ____ bilgilendirme ve yönlendirme işaretleri, sergi alanları ve açık hava reklamcılığını içerir. Bunun yanı sıra çevremizde kurulu yapılardaki tüm tasarım ögelerini de kapsar. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • A-) Dijital tasarım
    • B-) İç mekan tasarımı
    • C-) Yazı tasarımı
    • D-) Sayfa tasarımı
    • Cevap E-) Çevresel tasarım

    Açıklama: Çevresel grafikler, bilgilendirme ve yönlendirme işaretleri, sergi alanları ve açık hava reklamcılığını içeren, çevremizde kurulu yapılardaki tüm tasarım ögelerini kapsayan alanlardır. Bu bilgi 3. Ünite özetinde ‘Görsel İletişimde Çevresel Uygulamalar’ başlığı altında yer almaktadır.

Ünite 4

Art Deco Akımı

  1. Üretici ve el işçiliğini bir araya getirmenin çabası, modern yaşam, makine çağı kültürüne ait motifler, tüketim kültürüne gönderme gibi özellikler aşağıdaki akımlardan hangisine aittir? (2 kez soruldu)
    • A-) Dada
    • Cevap B-) Art Deco
    • C-) Kubizm
    • D-) Futurizm
    • E-) Sürrealizm

    Açıklama: Art Deco akımı, modern yaşam, makine çağı kültürü motifleri ve tüketim kültürüne göndermeler içerir. Bu akım, sanat ile üretimi ve el işçiliğini bir araya getirme çabasıyla ortaya çıkmıştır. Geometrik formların yanı sıra yumuşatılmış formlar da kullanılmıştır (Örn: Peignot yazı tipi).

Dadaizm Akımı

  1. I.Dünya Savaşı’nın katliamlarına ve savaşa duyulan nefretten doğan —–, teknolojik ilerlemeye körü körüne bağlanmanın yüzeyselliğini, toplumunun yozlaşmasını, savaş, toplum, gelenek, din ve sanat gibi tüm yerleşik değerleri alaycı bir dil kullanarak ve izleyicide şok etkisi yaratan etkilerle protesto etmiştir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • A-) Art Deco
    • B-) Futurizm
    • C-) Kubizm
    • D-) Sürrealizm
    • Cevap E-) Dadizm

    Açıklama: I. Dünya Savaşı’nın katliamlarına ve savaşa duyulan nefrete tepki olarak doğan hareket Dadaizm’dir. Dadaistler, teknolojik ilerlemeye bağlanmayı, toplumun yozlaşmasını ve yerleşik değerleri alaycı bir dille protesto etmişlerdir.

De Stijl Temel Özellikleri

  1. De Stijl akımının öncüleri tarafından belirlenen temel özellikler aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Tipografide kavisli çizgileri vurgulama ve asimetrik sayfa tasarımı
    • B-) Temel renklerin dışındaki renkleri yoğun olarak kullanma
    • C-) Eğrisel çizgilerin ağırlıklı kullanımı ve duygusallığa vurgu yapma
    • D-) Görsel elemanlarda öznelik ve duygusallığı teşvik etme
    • Cevap E-) Sübjektivizme karşı duruş ve eğrisel çizgiler, yuvarlatılmış formlara sahip her ögenin dışlanması

    Açıklama: De Stijl akımının iki ana özelliği vardı: biçimlerin daima dik açılı olması ve renklerin temel renkler (kırmızı, mavi, sarı) ile sınırlı olmasıdır. Bu akım, eğrisel çizgileri ve yuvarlatılmış formları dışlayarak geometrik ilgilere odaklanmıştır.

De Stijl akımının özellikleri

  1. ——- akımı tasarımdaki öznelciliğe karşı bir duruş sergilemekte olup, eğrisel çizgisel ve yuvarlatılmış formlara sahip her öge bu akımda dışlanmıştır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • A-) Art Deco
    • B-) Futurizm
    • C-) Art Nouveau
    • D-) Kubizm
    • Cevap E-) De Stijl

    Açıklama: De Stijl akımı, Hollanda’da 1917’de Theo van Doesburg, Piet Mondrian ve diğerleri tarafından kurulmuştur. Bu akımın temel özelliği, biçimlerin daima dik açılı olması, renklerin ise yalnızca temel renkler (kırmızı, mavi, sarı) ve renk dışındaki siyah, beyaz ve gri tonlardan oluşmasıdır. Akım, tasarımdaki Sübjektivizme (öznelcilik) karşı duruş sergilemiş ve eğrisel çizgiler, yuvarlatılmış formlar gibi ögeleri dışlamıştır (Tunalı, 1991).

Futura yazı karakteri

  1. Futura yazı karakteri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? (4 kez soruldu)
    • Cevap A-) Tırnaklı bir yazı tipidir.
    • B-) Futura gelecek anlamına gelmektedir.
    • C-) Minimal bir yapıya sahiptir.
    • D-) Paul Renner tarafından tasarlanmıştır.
    • E-) Geometrik formlara dayalıdır.

    Açıklama: Futura yazı karakteri, geometrik formları ve yalınlığıyla Art Deco ve De Stijl akımları ile ilişkilidir, ancak Ünite 4’te bahsi geçen Art Deco akımının önde gelen isimlerinden biri olan A.M. Cassandra’nın tasarımlarında bu etkinin görüldüğü belirtilir. Futura, tipografik olarak 1920’lerde ortaya çıkmıştır. Ünite 4’te Art Deco döneminde ‘Peignot’ yazısının geçtiği ancak Futura’nın geçtiği belirtilmez. Ancak, Futura’nın Art Deco ile uyumlu olduğu ve yalın formları temsil ettiği bilinir. Soruda geçen ‘Art Deco akımı ile yakından ilişkilidir’ ifadesi doğru kabul edilir. ‘Erken döneminde sans-serif yazı tiplerinin öncüsü olarak kabul edilir’ ifadesi de doğrudur (Ünite 2’de Akzidenz-Grotesk, Ünite 4’te ise genel olarak serifsiz yazı tiplerinin popülerleşmesi anlatılır). ‘Futura’nın öncüllerinden biri olarak kabul edilir’ ifadesi doğru olabilir ancak ‘Bu akımın temelini oluşturur’ ifadesi en azından tek başına Futura için kesin değildir. Ünite 4’te Art Deco’nun yumuşatılmış formlara sahip olduğu belirtilirken, Futura’nın geometrik ve yalın yapısı bu dönemin estetiğiyle örtüşür. Ancak metinde Futura hakkında doğrudan bir yargı bulunmamaktadır. Klasik bilgileri kontrol ettiğimizde Futura’nın geometrik ve saf biçimlere dayandığı görülür. Ünite 6’da İsviçre Stili’nin ‘serifsiz’ (sans-serif) yazı tiplerini kullanması belirtilir. Ünite 4’te, Art Deco’nun geometrik formları vurguladığı ve ‘Peignot’tan bahsedildiği dikkate alınırsa, Futura’nın Art Deco’nun geometrik yapısına uygunluğu doğrudur. En güçlü yanlış ifadeyi bulmak için, Futura’nın Konstrüktivizm/Bauhaus’dan (Ünite 5) etkilenen geometrik bir sans-serif olduğu gerçeğiyle karşılaştırıldığında, Art Deco ile ilişkisi doğrudur, ancak ‘Temelini oluşturur’ ifadesi aşırıdır. Kesin bir bilgi olmadığı için en uygunsuz ifadeyi seçmek gerekir. Ünite 4’te ‘Art Deco’nun temelini oluşturur’ gibi kesin bir ifade bulunmamaktadır; Art Deco’nun ‘yumuşatılmış formlar’a sahip olduğu belirtilmiştir. Futura saf geometrik bir yapıdadır. Metinde doğrudan Futura hakkında bir bilgi olmadığı için, en genel ve güçlü ifadeyi arıyoruz. Ünite 4’te Art Deco’nun ‘düz ve keskin hatlar, geometrik şekiller’ içerdiği belirtiliyor. Futura bu tanıma uyar. Ancak, Ünite 6’da ‘serifsiz yazı karakterleri’nden bahsedilirken, Futura bu gruba girer. Ünite 4’te Fütürizm’de tipografik devrimden bahsedilir. Bir yazı karakterinin belirli bir akımın temelini oluşturduğunu söylemek genellikle zordur. Metinde doğrudan Futura ile ilgili olumsuz bir bilgi bulunmadığından, en güçlü ifadeyi arıyoruz. Ünite 2’de ‘hareketli tip baskının icadı’ndan bahsedilir. Ünite 4’te Fütürizm’de tipografik devrimden bahsedilir. Sanat akımlarının temelini oluşturma iddiası genellikle yanlıştır. Ancak, metin içinde kesin bir bilgi olmadığından, dış bilgiye dayanarak en muhtemel yanlış yargı seçilmelidir. Diğer şıklar (geometrik, Art Deco ile ilişkili) metinlerle daha uyumlu görünmektedir. *Varsayım: Metin bağlamında ‘Temelini oluşturur’ ifadesi en güçlü iddiadır ve bu nedenle en zayıf halkadır.*

Fütürizm ve Depero

  1. Futurist felsefeyi grafik ve reklam tasarımına uyarlayan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) J.J. Oud
    • Cevap B-) Fortunato Depero
    • C-) Georges Braque
    • D-) Pablo Picasso
    • E-) A.M. Cassandre

    Açıklama: Fortunato Depero, İtalyan bir fütürist ressam, yazar, heykeltıraş ve grafik tasarımcıdır. Fütürist felsefeyi grafik ve reklam tasarımına uygulayan sanatçılardan biri olarak, işlerinde tipografik ve reklam tasarımında dinamik bir yapı ürettiği belirtilmiştir (Ünite 4, Sayfa 2).

Kübizm Tanımı

  1. —–, soyut bir sanat akımı görünümünde olmasına rağmen gerçekçi bir sanat akımı olan realizmden daha fazla gerçekle ilgilenmiştir çünkü somut bir kavramı soyut hâle getirmek için öncelikle onun çok iyi bir biçimde analiz edilmesi gerekmektedir. Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • Cevap A-) Kübizm
    • B-) Sembolizm
    • C-) Art Deco
    • D-) Futurizm
    • E-) Sürrealizm

    Açıklama: Boş bırakılan yer Kübizm ile tamamlanmalıdır. Kübizm, gerçekçi olma geleneğini yıkarak somut bir kavramı soyut hâle getirmek için parçaların analiz edilmesini gerektirir. Bu nedenle analitik kübizm döneminde eserler soyut bir görünüme sahip olsa da realizmin temelindeki gerçeklikle ilgilenir.

Manifesto sunumu

  1. Manifestoların tasarım ve sunumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
    • A-) Manifestolar genellikle renkli ve ciddiyetsiz tipografiye sahiptir.
    • Cevap B-) Manifestolar genellikle sert siyah-beyaz tipografiyle sunulur.
    • C-) Manifestolar her zaman renkli ve gösterişli olmaya özen gösterir.
    • D-) Manifestoların çoğu grafik olarak dikkat çekici ve renklidir.
    • E-) İlk sanat manifestolarından biri 1918’de Le Figaro’da basılmıştır.

    Açıklama: Fütürizm Manifestosu, Filippo Tommaso Marinetti tarafından 1909’da bir Paris gazetesinin baş sayfasında gösterişli bir şekilde yayınlanarak dünyaya duyurulmuştur. Bu, manifestoların toplumsal reform hareketi olarak etkin bir şekilde sunulmasının örneğidir (Ünite 4, ‘Fütürizm Sanat Akımı’ başlığı).

Modern Sanat Felsefesi

  1. Modern sanat ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? (2 kez soruldu)
    • Cevap A-) Modern sanatta her şey bireyi ilgilendirir.
    • B-) Sanatçılar yapıtlarında daha çok kendi bireysel yaklaşımlarını vermeye çalışmışlardır.
    • C-) Sanat için sanat değil, toplum için sanat üretme anlayışı yaygınlaşır.
    • D-) Modern sanat için makineleşme geleceğin sembolü olarak görülmüştür.
    • E-) Modern sanat için sanat ve endüstriyi ayırmak gereklidir.

    Açıklama: Ünite 4 Giriş bölümünde Modern Sanatın her şeyin toplumu ilgilendirdiği, sanat için sanat değil, toplum için sanat üretme anlayışının yaygınlaştığı belirtilmiştir. Ayrıca makineleşmenin geleceğin sembolü olarak görüldüğü ifade edilmiştir. Dolayısıyla A, C, D şıkları doğrudur. Modern sanatta sanat ve endüstrinin birleştirilmesi amaçlanmıştır (Sanat ve endüstriyi birleştirmek ana amaç olmuştur). Ancak Modern Sanat, geleneksel nesnel dünya görüşünü reddederek, sanatçıların kendi bireysel yaklaşımlarını vermeye çalıştığı bir dönemdir. Sanatın geleneksel normlardan ayrışması söz konusudur. Sorunun doğru kabul edilen şıkkı A şıkkıdır: ‘Modern sanatta her şey bireyi ilgilendirir.’ Modern sanatta bireysel yaklaşımlar ön plana çıksa da, temel felsefe ‘her şey toplumu ilgilendirir’ ve ‘toplum için sanat’ üretme anlayışıdır; bu da A şıkkını Modern Sanatın temel odak noktası olarak yanlış yapar.

Ünite 5

Avangard tanımı

  1. Aşağıdakilerden hangisi sanat terimi olan Avangard’ın tanımıdır?
    • A-) Klasik dönemi savunanları tanımlamaktadır.
    • B-) Rönesans döneminde altın oranı tanımlamaktadır.
    • C-) Resimde anatomik yapıyı tanımlamaktadır.
    • D-) Orta çağ mimarisinde abartılı elemanları tanımlamaktadır.
    • Cevap E-) İlerici ve deneysel sanatı tanımlamaktadır.

    Açıklama: Avangard, genel olarak bir dönemin sanat normlarını ve geleneklerini reddederek, toplumsal ve kültürel değişimleri görsel dile yansıtan yenilikçi yaklaşımları ifade eder. Ünite 5’te Konstrüktivizm’in ve Bauhaus’un, eski normları dönüştüren ve yeni düzen oluşturmayı hedefleyen avangard hareketler olduğu belirtilmektedir.

Bauhaus ilkesi

  1. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • A-) Logotype
    • B-) Kolofon
    • Cevap C-) Monogram
    • D-) İnfografik
    • E-) Piktogram

    Açıklama: Bauhaus Okulu’nun temel ilkelerinden biri biçimin işlevi izlemesi (form follows function) olarak belirtilmiştir. Walter Gropius, ‘Eğer bir şey amacına uygun tasarlanırsa, güzellik kendinden gelir’ sözüyle bu ilkeyi vurgulamıştır (Ünite 5).

Bauhaus Öncüleri

  1. Bauhaus’ta tipografi ve reklam ürünleri tasarımında çalışmalar yapan, yazı tipi tasarımlarında basitlik ve işlevselliği ön planda tutan, ayrıca açık hava reklamları ve stant tasarımlarına öncülük eden tasarımcı aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Hannes Meyer
    • B-) Walter Gropius
    • Cevap C-) Herbert Bayer
    • D-) Marcel Lajos Breuer
    • E-) Georg Schmidthammer

    Açıklama: Herbert Bayer, Bauhaus’un Dessau döneminde (1925-32) önemli gelişmeler kaydeden, özellikle yazı tipini sadeleştirme ve açık hava reklamları/stant tasarımlarına öncülük eden isimdi. Metinde, ‘Bayer, tasarladığı yazı tipine basit, net, anlaşılır olmasına dikkat etmiş, aynı zamanda büyük harf küçük harf kullanımını yanlış bulmuş ve büyük harf kullanımından vazgeçmiştir.’ bilgisi yer almaktadır.

Gesamtkunstwerk Kavramı

  1. İlk kez 19. yüzyıl başında opera eserlerini tarif etmek için kullanılan, sonrasında başka disiplinler için de kullanılmaya başlanan ve “bütünsel sanat eseri” anlamına gelen Almanca terim aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Faktura
    • B-) Futura
    • C-) Tektonik
    • D-) Vorkurs
    • Cevap E-) Gesamtkunstwerk

    Açıklama: İlk kez 19. yüzyıl başında opera eserlerini tarif etmek için kullanılan ve “bütünsel sanat eseri” anlamına gelen Almanca terim “Gesamtkunstwerk”tir. Metinde “Bütünsel sanat eseri” anlamına gelen bu terimin, Konstrüktivizm akımının etkileriyle birlikte filmlerdeki montaj çalışmalarıyla benzerlik gösterdiği belirtilmektedir.

Konstrüktivizm Estetiği

  1. Alexander Rodchenko’nun tasarımlarında estetik kaygıların ötesinde öncelik verdiği unsurlar aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) İnsan figürünün merkeze alınması ve duygusal ifadelerin ön plana çıkarılması
    • B-) Soyut ifadelerin kullanımı ve duygusal derinlik
    • C-) Fotomontaj tekniklerinin ustaca kullanımı ve film tekniğiyle benzerlikler
    • Cevap D-) Özgün tipografi kullanımı ve basit, anlaşılabilir tasarım anlayışı
    • E-) Natüralist anlatımların tercih edilmesi ve organik formların vurgulanması

    Açıklama: Alexander Rodchenko, Konstrüktivizm akımının önemli bir figürüydü. Metinde, Konstrüktivizmin ‘toplumsal yarar ve insan bazlı amaçlarını göz önünde bulundurursak’ kullanım amacının manidar olduğu ve bu akımın temelinin ‘mekanik çoğaltmaya uygun basit geometrik biçimler ve yazı kullanmak’ olduğu belirtilir. Rodchenko’nun eserleri de dahil olmak üzere, bu akımın temel amacı propaganda ve toplumsal fayda odaklıdır; estetik kaygılar ikincil plandadır.

Konstrüktivizm Kavramı

  1. Aşağıdakilerden hangisi Konstrüktivizm akımının Türkçe karşılığıdır? (2 kez soruldu)
    • A-) Yapıcılık
    • Cevap B-) İnşacılık - Yapısalcılık
    • C-) Yapısökümcülük
    • D-) Gerçeküstücülük
    • E-) Azcılık

    Açıklama: Konstrüktivizm (inşacılık-yapısalcılık) akımının Türkçe karşılığı metinde açıkça belirtilmiştir: ‘Türkçede “yapımcılık” olarak da bilinmektedir.’ Yapımcılık, yapıyı ve inşa etme eylemini vurgulayan bu akımın doğasını yansıtmaktadır.

Konstrüktivizm Kökenleri

  1. Uluslararası Tipografik Stil’in kökenleri aşağıdaki akımlardan hangisine dayanmıştır?
    • A-) Kübizm
    • Cevap B-) Yeni Tipografi
    • C-) Soyut Ekspresyonizm
    • D-) Dadaizm
    • E-) Sürrealizm

    Açıklama: Ünite 5’te Konstrüktivizm’in (inşacılık-yapısalcılık) 1915’te Rusya’da ortaya çıkan sanatsal ve mimari felsefe olduğu belirtilmiştir. Bu akım, avangard sanatın bir parçasıdır ve Ekim Devrimi sonrası yeni bir düzen oluşturma fikriyle ilişkilidir. Metinde Konstrüktivizm’in, görsel iletişimin grafik dilini etkileyen modern sanat akımlarından biri olduğu belirtilmiş; bu akımın görsel elemanları arasında geometrik biçimler ve sade tipografi vurgulanmıştır. Bu yaklaşım, Bauhaus Okulu’nun kuruluşuna da etki etmiştir (Ünite 5 sonu).

Konstrüktivizm kurucuları

  1. Aşağıdakilerden hangisi Rusya’da ortaya çıkan Konstrüktivizm akımının kurucu sanatçılarından biridir? (2 kez soruldu)
    • Cevap A-) Vladimir Tatlin
    • B-) Stenberg kardeşler
    • C-) Fillippo Marinetti
    • D-) Liubov Popova
    • E-) Lazar Markovich Lissitzki

    Açıklama: Konstrüktivizm (inşacılık-yapısalcılık) 1915’te Rusya’da ortaya çıkmıştır. Ünite 5’te bu akımın kurucularından Rus ressam ve mimar Vladimir Tatlin’in yanı sıra Kazimir Maleviç ile birlikte avangardın önemli figürlerinden olduğu belirtilmektedir. Alexander Rodchenko da Konstrüktivizm’in önemli kurucularından biri olarak anılmaktadır.

Konstrüktivizm kurucusu

  1. De Stijl sanat akımının başaladığı ülke aşağıdaki hangisidir? (3 kez soruldu)
    • Cevap A-) Hollanda
    • B-) İtalya
    • C-) İngiltere
    • D-) Almanya
    • E-) Fransa

    Açıklama: Ünite 5’teki ‘Konstrüktivizm Akımı ve Özellikleri’ başlığına göre, 1915 yılında Rusya’da ortaya çıkan Konstrüktivizm akımının kurucularından biri Rus ressam ve mimar Vladimir Tatlin’dir. Tatlin, Kazimir Maleviç ile birlikte avangard sanatın önemli figürlerinden biriydi.

Konstrüktivizm ve Avangard

  1. Aşağıdakilerden hangisi Süprematizm akımının tanımıdır?
    • A-) Hareketli görüntüler üzerine yoğunlaşarak eserler üretilmiş bir sanat akımıdır.
    • B-) Organik formlar üzerine yoğunlaşarak eserler üretilmiş bir sanat akımıdır.
    • C-) Bilgisayarla üretilmiş imgeler üzerine yoğunlaşarak eserler üretilmiş bir sanat akımıdır.
    • Cevap D-) Geometrik formlar üzerine yoğunlaşarak eserler üretilmiş bir sanat akımıdır.
    • E-) Opera eserlerinin bütüncüllüğü üzerine yoğunlaşarak eserler üretilmiş bir sanat akımıdır.

    Açıklama: Metin, Konstrüktivizm’in Rusya’da ortaya çıktığını belirtmektedir. Ancak Suprematizm (Süprematizm) akımı, Konstrüktivizm’in kurucularından Kazimir Maleviç’in öncülük ettiği, geometrik biçimler ve sade bir tipografi kullanan bir Rus Avangard akımı olarak anılır. Metin, Konstrüktivizm’i anlatırken Maleviç’ten bahsetse de, Suprematizm’in tanımını doğrudan vermez. Ancak, Konstrüktivizm’in kurucuları arasında Maleviç’in adının geçmesi ve geometrik biçimlerin kullanımı, bu akımların yakın ilişkisini gösterir. (Not: Sorudaki ‘Süprematizm’ tanımının tam olarak metinde olmaması nedeniyle en yakın bağlam Konstrüktivizm’in geometrik temelli, Maleviç öncülüğündeki Rus Avangard kökenidir. Eğer Suprematizm’in tanımı istenseydi, metin yeterince spesifik değildir; ancak verilen bağlamda, Rus Avangard’ının geometrik kökenli bir akımı olduğu anlaşılabilir.)

Konstrüktivizm Özellikleri

  1. Konstrüktivizm akımının özellikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
    • A-) Konstrüktivizm, İtalyan Rönesansı’ndan esinlenen ve insan figürünü merkeze alan bir sanat anlayışını benimser.
    • B-) Konstrüktivizm, 20. yüzyılın başlarında Fransa’da ortaya çıkan bir sanat akımıdır ve özellikle natüralizm ile bilinir.
    • C-) Konstrüktivizm, sanat eserlerindeki temel amaç olarak duygusal ifadeyi öne çıkarır ve teknolojiyi ikincil bir rolde tutar.
    • Cevap D-) Akımın temel prensiplerinden biri olan “makine estetiği”, sanat eserlerinde mekanik formların ve endüstriyel malzemelerin kullanımını içerir.
    • E-) Akımın kurucularından biri olan Vladimir Tatlin, mimari tasarımlarında organik formları tercih etmiştir.

    Açıklama: Metinde Konstrüktivizm’in (inşacılık-yapısalcılık) 1915’te Rusya’da ortaya çıkan sanatsal ve mimari felsefe olduğu, fikri iletmek amacıyla nesnelerin, çizgilerin ve harflerin kullanıldığı ve piktografları andıran grafik tasarım ürünleri ürettiği belirtilmiştir. Ayrıca, Rus İç Savaşı sırasında yapılan eserlerin geometrik biçimler ve sade bir tipografi ile güçlendirildiği ifade edilmiştir.

Vkhutemas Okulu Akımları

  1. Aşağıdakilerden hangisi Vkhutemas Okulu tasarım anlayışı ve eğitiminde etkili olan akımlardan biridir?
    • A-) İzlenimcilik
    • B-) Video Sanatı
    • Cevap C-) Konstrüktivizm
    • D-) Dışavurumculuk
    • E-) Arte Povera

    Açıklama: Vkhutemas Okulu’nun temel dersi, rengin maksimum etkisi, boşlukta hacim, yapı ve form gibi kavramlara odaklanmıştır. Okul, Rus Avangardı’nın önemli sanatçılarını bir araya getirmiş ve Konstrüktivizm (inşacılık-yapısalcılık) akımının ilkelerinden etkilenmiştir. Ünite 5’te belirtildiği gibi, Konstrüktivizm, görsel iletişimi toplumsal yarar ve insan bazlı amaçlarla geliştirmeyi hedeflemiştir.

Ünite 6

Helvetica Popülaritesi

  1. Helvetica yazı tipinin 1960’larda uluslararası alanda popüler hale gelmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Helvetica, savaş sonrası iyimserliği ve geleceğe dair umutları temsil ediyor olması
    • B-) Helvetica, Akzidenz Grotesk’ten daha modern ve minimalist bir tasarıma sahip olması
    • C-) Helvetica, New York Metrosu gibi büyük projelerde kullanılmış olması
    • D-) Helvetica, Massimo Vignelli gibi tanınmış tasarımcılar tarafından destekleniyor olması
    • E-) Helvetica, Avrupa ve ABD’de yaygın olarak kullanılan bir yazı tipi olması

    Açıklama: Helvetica yazı tipinin 1960’larda uluslararası alanda popüler hale gelmesi, İsviçre Stili’nin (Uluslararası Tipografik Stil) yayılmasıyla doğrudan ilişkilidir. Metinde, Helvetica’nın 1960’lı yıllarda olağanüstü bir popülerlik kazandığı ve ‘bugün çoğunun halen kullandığı birçok uluslararası şirketin yazı tipi olarak kabul edildiği’ belirtilmektedir. Bu popülarite, İsviçre stilinin evrenselliği ve tarafsız mesaj iletme hedefiyle (rasyonalist tasarım yaklaşımı) paralellik göstermektedir.

Helvetica Yazı Tipinin Başarısı

  1. Helvetica yazı tipinin uluslararası üne kavuşmasında en önemli katkıyı sağlayan tasarımcı ve proje aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Max Miedinger ve Eduard Hoffmann’ın “Neue Haas Grotesk” tasarımı
    • B-) H. Berthold AG dökümhanesinin Akzidenz Grotesk yazı tipi
    • Cevap C-) Massimo Vignelli ve Bob Noorda’nın New York Metrosu için tasarladığı görsel kimlik
    • D-) Gary Hustwit’in 2007 yılında çektiği “Helvetica” belgeseli
    • E-) İsviçre tasarımında 1950’lerde yaşanan modernist dönüşüm

    Açıklama: Helvetica yazı tipinin olağanüstü bir popülerlik kazanması ve uluslararası şirketlerin yazı tipi olarak kabul edilmesi 1960’lı yıllarda gerçekleşmiştir. Metinde, Max Miedinger ve patronu Eduard Hoffmann tarafından tasarlandığı ve 1960’lı yıllarda popülerlik kazandığı belirtilmiştir. Ancak, evrensel üne kavuşmasında ve uluslararası şirketler tarafından benimsenmesinde bu dönüm noktası ve tasarımcılar (Miedinger/Hoffmann) önemlidir.

Japon tipografisi

  1. Aşağıdakilerden hangisi Ukiyoe’nin tanımıdır? (3 kez soruldu)
    • A-) Japon siyah-beyaz mürekkep resmidir.
    • Cevap B-) Japon ahşap baskı sanatıdır.
    • C-) Japon Sumi-e’nin renkli versiyonudur.
    • D-) Japon peyzaj düzenleme tekniğidir.
    • E-) Japon iç mekan tasarım sanatıdır.

    Açıklama: Ukiyoe, Japonya’da ortaya çıkan ve resim, illüstrasyon ve tipografinin birleşimiyle oluşan sanat formudur. Ünite 6’da özellikle Polonya film afişlerinin Japon sanatından etkilendiği ve metaforik yaklaşımları paylaştığı belirtilmektedir, ancak Ukiyoe’nin doğrudan tanımı Ünite 7’deki Pop Art’ın etkileri arasında bahsedilen ‘Japon ahşap baskıları’ (Ukiyoe) ile ilişkilidir, ancak tanımı en net Ünite 7’de geçer. Ancak, Ukiyoe’nin tanımı metinde tam olarak açıkça verilmemiştir. Metinlerdeki Japon sanatına atıflar genellikle Ukiyoe ile bağlantılıdır. Ünite 7’de Pop Art’ın Japon ahşap baskılarından (Ukiyoe) etkilendiği belirtilmektedir, ancak net bir tanımı yoktur. Yine de bu kavram Japon sanatıyla ilişkilidir.

Logo ve Sembolizm

  1. Sembollerin logo tasarımında kullanılmasının önemi ve etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? (2 kez soruldu)
    • A-) Logo tasarımında sembollerin kullanımı, metinlerin anlaşılmasını sağlamak için gereklidir.
    • B-) Semboller, logo tasarımında karmaşıklığı artırarak iletişimi güçleştirir.
    • C-) Semboller, logo tasarımında metaforik iletişimi teşvik etmek için kullanılır.
    • Cevap D-) Logo tasarımında sembollerin kullanımı, markanın neyle ilgili olduğunu özetleyen benzersiz bir sembol oluşturmayı amaçlar.
    • E-) Logolar, sembollerin karmaşık ve gizemli olmasını gerektirir.

    Açıklama: Semboller, yazı dili icat edilmeden çok önce gelmiştir ve sembolik iletişim, metaforik iletişim yoluyla mesajı daha hızlı aktarır. Şirket logoları, kurumsal kimliğin merkezi ögesi olarak günümüzde iş dünyasının ve ekonominin yüzü hâline gelmiştir. Bu, 6. Ünite özetinde ‘Logoda Sembolizm, Sembolik İletişim ve Semiyotik’ başlığı altında açıklanmıştır.

Sembol tanımı

  1. Sanat tarihinde gerçekçi olma geleneğini yıkan doğadan bağımsız bir sanat kavramı yaratarak yeni bir sanatsal gelenek ve görme biçimi kazandırmıştır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
    • A-) Futurizm
    • B-) Art Deco
    • C-) De Stijl
    • D-) Sürrealizm
    • Cevap E-) Kubizm

    Açıklama: Sembol, iletilmek istenen fikir veya kavramı, fiziksel forma doğrudan gönderme yapmadan (soyut olarak) temsil eden grafik elemandır. Ünite 6’da ‘Logoda Sembolizm, Sembolik İletişim ve Semiyotik’ başlığı altında, sembollerin mesajı hızlı bir şekilde aktardığı ve tasarımdaki belirli kavramsal öğeleri birbirine bağladığı belirtilmiştir.

Tipografi Terimleri

  1. Yazı karakterlerdeki harflerin kalınlığı için kullanılan terime ne ad verilir?
    • Cevap A-) Et kalınlığı
    • B-) Miniskül
    • C-) Majiskül
    • D-) Grotesk
    • E-) Neo-Grotesk

    Açıklama: Soru, yazı karakterlerindeki harflerin kalınlığı için kullanılan terimi sormaktadır. Metinde, ‘serif’ teriminin Fransızca’da ‘yok’ anlamına geldiği ve ‘serif’ kelimesinin kökeninin belirsiz olduğu belirtilmekle birlikte, kalınlık vurgusu (‘et kalınlığı yüksek’) Art Nouveau ve Viktorya dönemi afişlerinde görülmüştür. Ancak, tipografik terim olarak, harfin genel kalınlığını tanımlayan terim genellikle ‘stroke’ (vuruş) veya ‘weight’ (ağırlık) olarak geçer. Soruda verilen bağlamda (Viktorya dönemi) kalın vurgu önemlidir ve metinde ‘et kalınlığı yüksek’ ifadesi geçmektedir. Ancak, tipografik terimler bağlamında, kalınlık için en yaygın teknik terim ‘weight’tir. Cevap olarak, genel kalınlık terimini belirten ‘Stroke’ (Vuruş) terimini veya kalınlaştırma vurgusunu ifade eden terimi seçebiliriz. Metinde doğrudan kalınlık için bir tek terim geçmemekle birlikte, Helvetica’nın anatomik özelliklerinde ‘harfleri, vuruşlarda (Stroke) dikey veya yatay sonlandırmalara sahiptir’ denilerek ‘vuruş’ (stroke) terimine atıf yapılmıştır. Ancak sorunun amacı genel bir terim öğrenmekse, en doğru terim ‘Weight’ (Ağırlık) veya bu bağlamda kalınlaştırmayı çağrıştıran ‘Stroke’ olabilir. Tipografik literatürde kalınlık için ‘Weight’ kullanılır. Metinde bu terim doğrudan geçmediği için, en yakın ve temel terim olarak ‘Stroke’ kabul edilebilir (Viktorya dönemi yazı stillerinde kalın vurgu).

Tipografik analiz terimi

  1. Görsel verileri en basit haline indirgeyen çizelgeye veya grafiğe ne ad verilir? (2 kez soruldu)
    • A-) Telegram
    • B-) Diagram
    • C-) İsogram
    • D-) Monogram
    • Cevap E-) Piktogram

    Açıklama: Ünite 6’da, Uluslararası Tipografik Stil’in temel prensiplerinden biri olarak, yazı ve fotoğrafların ticari reklamlardaki aşırı propagandadan uzak, tarafsız ve net bir mesaj iletmesi gerektiği belirtilir. Bu bağlamda, görsel verilerin en basit haline indirgenmesi ve netlik vurgusu, İsviçre Stili’nin temel amacıdır. Ünite 6’da, İsviçre stili analizlerinde, Josef Müller-Brockmann’ın eserlerinin ‘bilgiye ek güvenilirlik kazandıran düzenlilik’ sağladığı ve Armin Hofmann’ın sade ve işlevsel yaklaşımlarından bahsedilir. Ancak, görsel verileri en basit haline indirgeyen çizelge veya grafiğe özel bir isim (örneğin ‘tipografik tablo’ yerine) metinde doğrudan yer almamaktadır. Ancak, Ünite 6’da, Uluslararası Tipografik Stil’in ‘rasyonalist tasarım yaklaşımı’ ve ‘bilgilerin açık, doğrudan sunumu’ vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, en basit ve en net ifadeyi sağlayan ‘Izgara Sistemi’ (Grid System) matematiksel olarak düzenlenmiş ve görsel hiyerarşiyi sistematik çözdüğü için bu tanıma en yakındır (Ünite 6).

Uluslararası Tipografik Stil

  1. Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Tipografik Stil’in tasarım prensiplerinden biri değildir? (3 kez soruldu)
    • A-) Evrensel, bütünlük
    • B-) Süslemeler
    • C-) Düzen
    • Cevap D-) Netlik
    • E-) Geometrik soyutlama

    Açıklama: Uluslararası Tipografik Stil’in (İsviçre Stili) prensipleri metinde ‘objektif bir sadelik’, ‘asimetrik olarak düzenlenen tasarım elemanları’, ‘serifsiz harf karakterleri’, ‘net mesaj iletme’ olarak özetlenir. Bu prensipler evrensel, düzen odaklı ve geometrik soyutlamayı (kanava/grid kullanımı) içerir. Süslemeler (B şıkkı) ise, bu akımın reddettiği Art Nouveau ve Jugendstil gibi stillerin bir özelliğiydi. Metinde İsviçre Stili’nin, Arts and Kraft’sın sanat ve zanaat anlayışına ve Jugendstil tarzındaki süslemelere karşı çıktığı açıkça belirtilmiştir. Bu nedenle süslemeler prensipler arasında sayılmaz.

Yeni Tipografi ilkeleri

  1. Jan Tschichold ve Yeni Tipografi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
    • A-) Adrian Frutiger, “Die Neue Typografie” kitabını yazmış ve Konstrüktivizm’den etkilenmiştir.
    • Cevap B-) Yeni Tipografi, süslemelerden uzak ve işlevsel bir tasarım anlayışını benimsemiştir.
    • C-) Paul Renner, Yeni Tipografi manifestolarını yazmış ve Univers yazı tipini tasarlamıştır.
    • D-) Jan Tschichold, tipografide süslemeleri geleneksel tasarımları savunmuş ve reddetmiştir.
    • E-) Jan Tschichold, Bauhaus’un bir üyesi olarak Futura yazı tipini tasarlamıştır.

    Açıklama: Jan Tschichold, Konstrüktivizm ve Bauhaus ilkelerinden etkilenerek Yeni Tipografi akımının öncülerinden olmuş ve asimetrik düzenlemeler konusunda öncü çalışmalar yapmıştır (Ünite 6, ‘Jan Tschichold ve Yeni Tipografi’ başlığı). Yeni Tipografi, sadelik ve işlevselliği temel alır.

İsviçre Stili Izgara

  1. Izgara sisteminde derinlikler ve genişliklerin belirlendiği ölçüler hangisidir?
    • A-) Santimetre ve Milimetre
    • B-) İnç ve Feet
    • C-) Megabayt ve Gigabyte
    • Cevap D-) Punto ve Ciceros
    • E-) Litre Mililitre

    Açıklama: Uluslararası Tipografik Stil (İsviçre Stili), matematiksel olarak çizilmiş bir kanava (grid) üzerinde asimetrik düzenlemelere dayanır. Ünite 6’da, ızgara sisteminin iki boyutlu bir düzlemi daha küçük alanlara veya üç boyutlu bir alanı daha küçük bölmelere ayırarak görsel hiyerarşiyi sistematik çözdüğü belirtilmiştir. Bu bölmelerin ölçüleri (alanlar veya bölmeler) aynı veya farklı boyutlarda olabilir. ‘Temel Izgara, Sütun Izgarası, Modüler Izgara’ gibi türler mevcuttur.

İsviçre Stili Prensipleri

  1. Sayfa tasarımında, tasarıma yardımcı olması amacıyla kullanılan hayali çizgilere ne ad verilir? (5 kez soruldu)
    • A-) Katman
    • Cevap B-) Izgara
    • C-) Metin
    • D-) Çerçeve
    • E-) Sayfa no

    Açıklama: Ünite 6’nın ‘Izgara Sistemi, Türleri, Afişler ve Geometrik Afiş Analizleri’ bölümünde, yazı ve resimlerin yerleştirilmesinde kullanılan matematiksel olarak oluşturulmuş sisteme ‘ızgara’ (grid) adı verildiği belirtilmektedir. Bu, hem İsviçre Stili’nde hem de modern grafik tasarımda yaygın olarak kullanılır.

İsviçre Stili Tasarımcıları

  1. İsviçre tipografisini, ızgara sistemini ve grafik tasarımda uygulamış olduğu yeni yöntemleri uluslararası boyutlara taşımayı başaran tasarımcı aşağıdakilerden hangisidir?
    • Cevap A-) Joseph Müller Brockmann
    • B-) Milton Glaser
    • C-) Paul Rand
    • D-) Saul Bass
    • E-) Armin Hoffman

    Açıklama: Ünite 6’da Uluslararası Tipografik Stil (İsviçre Stili) geliştiricileri arasında Zürih ve Basel okullarından Josef Müller-Brockmann, Richard P. Lohse, Hans Neuburg, Carlo L. Vivarelli ve Karl Gestner sayılmıştır. Josef Müller-Brockmann, ‘İsviçre Tasarım İlkeleri’ni uluslararası boyuta taşıyan öncülerdendir ve geometrik afiş analizi metninde adı geçen önemli isimdir.

İsviçre Stili temel ilkeleri

  1. Tekrar eden harfler ile ses kavramını ifade etme denemeleri aşağıdaki sanat akımlarından hangisi ile başlamıştır? (2 kez soruldu)
    • A-) Futurizm
    • B-) Sürrealizm
    • C-) Kubizm
    • Cevap D-) Dadaizm
    • E-) Caslon

    Açıklama: Ünite 6’daki ‘Uluslararası Tipografik Stil’ (İsviçre Stili) ile ilgili bilgilere göre, stil, matematiksel olarak çizilmiş bir ızgara (grid) üzerinde asimetrik düzenlemeleri, serifsiz harf karakterlerini ve tarafsız, net bir mesaj iletmeyi temel alır. Bu da netlik, minimalizm ve düzen gibi ilkeleri benimsediğini gösterir.

Ünite 7

Dijitalleşmenin başlangıcı

  1. Aşağıdakilerden hangisi 1950’lerin başlarında televizyon ve bilgisayar oluşum çağını başlatan stildir? (2 kez soruldu)
    • A-) De Stijl
    • B-) Yeni Tipografik Stil
    • C-) Pop Art
    • Cevap D-) Kurumsal Stil
    • E-) Victoria Stili

    Açıklama: Ünite 7’nin girişinde, 1960’lardan itibaren radyo, televizyon yayıncılığının kitle iletişimini dönüştürdüğü ve 1960’larda yükselen gençlik kültürünün görsel düzeni yeniden kurmayı gerektirdiği belirtilmektedir. Ayrıca 1960’larda bilgisayar teknolojileri ve yeni medya görsellerinin (Postmodernizm’in başlangıcıyla birlikte) önem kazandığı ima edilmektedir. Ancak, Ünite 8’de Dijital Devrimin kökenleri 1980’lerde Apple, Adobe ve Aldus şirketlerinin masaüstü yayıncılıkla başlamıştır. 1950’lerin başları ise Pop Art’ın yükselişiyle ilgilidir. Televizyon ve bilgisayarın ilk etkileri Ünite 8’de modern çağın başlangıcı olarak geçer. 1960’lar Psychedelic Sanat ile ilişkilidir. Dijital devrimin temelleri 80’lerde atılsa da, görsel iletişimi değiştiren radyo ve televizyonun yükselişi 1950’lerdir (Ünite 7).

Op Sanatı Özellikleri

  1. Op Sanatı sanatçıları ve eserleriyle ilgili ifadelerden hangisi doğrudur?
    • A-) Bridget Riley, “Fall” eserinde yatay çizgilerle sabit bir görüntü algısı yaratmıştır.
    • B-) Richard Anuszkiewicz, “Ters Artı” eserinde tek bir renk tonuyla optik etki oluşturmuştur.
    • Cevap C-) Victor Vasarely, “Zebra” eserinde siyah ve beyaz zıtlığını kullanarak Op Sanatını başlatmıştır.
    • D-) Victor Vasarely, “Vega Mavisi” eserinde matematiksel desenler kullanmaktan kaçınmıştır.
    • E-) Bridget Riley, “Katarakt 3” eserinde sadece siyah ve beyaz renklerle çalışarak yanılsama yaratmıştır.

    Açıklama: Op Sanatı, optik yanılsamalardan faydalanan bir sanat türüdür. Temellerini Bauhaus yapısından alan bu eserler, saf geometrik biçimleri figüre dayanmayan bir şekilde, cetvelin kesinliğinde sınırlandırılmış olarak düzenler. Biçimler, bakıldıkça durağan etkiden çıkarak hareketlenen renk ve büyüklük kombinasyonları ile düzenlenmiştir. Dolayısıyla, optik illüzyonlar ve saf geometrik biçimler temel özellikleridir.

Pop Sanat Sanatçıları

  1. Aşağıdaki sanatçılardan hangisi Pop Sanat hareketine dahil olan eserler vermiştir?
    • A-) Jules Cheret
    • Cevap B-) Andy Warhol
    • C-) Bridget Riley
    • D-) Aldoux Huxley
    • E-) Toulouse Lautrec

    Açıklama: Ünite 7’de Pop Sanat akımına dahil olan sanatçılar arasında Andy Warhol, Richard Hamilton, Robert Indiana, Jasper Johns, John Cage, Tom Wesselmann ve Roy Lichtenstein sayılmıştır. Soruda şıklarda verilen isimlerden hangisinin Pop Sanatçı olduğu sorulmaktadır. (Not: Şıklar verilmediği için, metinde adı geçen ana Pop Sanatçılar referans alınarak bir açıklama yapılmıştır. Andy Warhol, serigrafi ile eserlerini çoğaltmasıyla en ünlü ismidir.)

Pop Sanat ve Renk

  1. 1960’lı yıllardan sonra siyah-beyaz ağırlıklı logolara sahip firmaların renkli logo tasarımlarına geçişlerine öncülük eden sanat hareketi aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Sanat ve Zanaat Hareketi
    • B-) Modernizm
    • C-) Op Sanatı
    • Cevap D-) Psychedelic Sanat
    • E-) Yeni Sanat Hareketi

    Açıklama: Ünite 7’de Psychedelic Sanat’ın görsel özelliklerinden biri olarak parlak ya da aşırı yüksek kontrastlıkta renk kullanımı ve ‘Kaleidoscopic, fraktal desen kullanımları’ belirtilmiştir. Ayrıca, Pop Sanat’ın (Andy Warhol, Richard Hamilton) serigrafi ve kitlesel üretim teknikleri kullanması, 1960’lar sonrası renkli ve tüketim odaklı görsellerin yükselişiyle paralellik gösterir. Ancak Pop Sanat, 1960’larda gelişirken, siyah-beyaz ağırlıklı logo ve tasarım anlayışından renkli ve deneysel tasarımlara geçişte Psychedelic Sanat’ın (renk, desen ve stiliyle) etkisi daha belirgindir. Psychedelic Sanat, özellikle o yılların görsel deneyimini ve reklamcılığını dönüştüren en çarpıcı akımlardan biridir.

Pop Sanat İkonları

  1. Aşağıdaki film yıldızlarından hangisi Pop Sanatçı Andy Warhol tarafından eserlerinde popüler bir ikon haline getirilmiştir?
    • Cevap A-) Marilyn Monroe
    • B-) Shirley Temple
    • C-) Charlize Theron
    • D-) Kevin Spacey
    • E-) Audrey Hepburn

    Açıklama: Ünite 7’deki Pop Sanat bölümünde, Andy Warhol’un Marilyn Monroe portrelerini serigrafi gibi tekniklerle çoğalttığı ve bu durumun Pop Sanat’ın tüketim kültürünü destekleyen yönünü gösterdiği belirtilmektedir. Warhol’un ‘Marilyn Diptych’ eseri, film ikonlarını popülerleştiren bir örnektir.

Pop Sanatın Kökenleri

  1. Pop Sanat akımının kökenleri aşağıdakilerden hangisine dayanmaktadır?
    • A-) Rönesans döneminin perspektif tekniğine
    • B-) Orta Çağ dini temalı eserlere
    • C-) Antik Yunan dönemi estetik anlayışına
    • Cevap D-) 19. yüzyıl sanayileşme ve kapitalist değerlerin yükselişine
    • E-) Barok döneminin heykelsi üslubuna

    Açıklama: Pop Sanat akımının kökenleri, 19. yüzyılda başlayan sanayileşme, kapitalist değerlerin yükselişi ve bunun sonucunda ortaya çıkan tüketim çağına dayanmaktadır. Bu, 7. Ünite özetinde Pop Art (Pop Sanat) Akımı başlığı altında belirtilmiştir.

Postmodernizm Katkıları

  1. Postmodernizmin grafik tasarıma katkıları aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
    • Cevap A-) Wolfgang Weingart, tipografik kuralları sorgulayarak görsel efektler ve sezgisel tasarımlarla İsviçre stilini dönüştürmüştür.
    • B-) Wolfgang Weingart’ın “Staatlicher” afişi, düzenli yazı öbekleri ve sabit bir kompozisyonla geleneksel tipografiyi yansıtmaktadır.
    • C-) April Greinman, tasarımlarında derinlik ve üç boyutlu hissi reddederek düzlemsel bir estetik benimsemiştir.
    • D-) Postmodernizm, İsviçre stilinin tipografik düzenini güçlendirmiş ve deneysel yaklaşımlardan uzak durmuştur.
    • E-) “Yeni Dalga” yaklaşımı, modernist tasarım ilkelerine bağlı kalarak bilgisayar kullanımını tamamen dışlamıştır.

    Açıklama: Postmodernizm, tasarımlarda karmaşık ama kendi içerisinde bir uyum yakalar halde düzenlenmeye başlanan, tipografik düzenlemelerde irili ufaklı rastgele kullanılan ve kolaj gibi tekniklerin kullanıldığı bir dönemi ifade eder. Ayrıca, tasarımlardaki deformasyonlar hedef kitlenin dikkatini tek bir noktaya çekmek amacıyla kullanılmıştır.

Psychedelic Afişleri

  1. Wes Wilson tarafından yapılan aşağıdaki savaş karşıtı afişlerden hangisi baskın renkleri, politik mesajı ve farklı estetik düzenlemesi ile dikkat çekmiştir? (3 kez soruldu)
    • A-) Skeleton and Roses
    • B-) Are we Next? Be Aware
    • Cevap C-) In Utero
    • D-) Pop Goes Poster
    • E-) Family Dog

    Açıklama: Metin, Wes Wilson tarafından yapılan savaş karşıtı afişlerden ‘Are we Next? Be Aware’ başlıklı afişin, ‘baskın renkleri, politik mesajı ve farklı estetik düzenlemesi ile dikkat çekmiştir’ bilgisini vermektedir (Ünite 7, Psychedelic Sanatçılar ve Eserleri başlığı altında). Diğer şıklar ya başka sanatçılara/akımlara ait (A: Stanley Mouse/Psychedelic; D: Herbert Gold/Pop; E: Family Dog/organizasyon) ya da bu bağlamda bahsedilmemiştir (C: In Utero).

Psychedelic Desenler

  1. Oransal kırılma özelliği gösteren karmaşık geometrik şekillere ne ad verilir? (4 kez soruldu)
    • A-) Flog
    • Cevap B-) Kaleidoskop
    • C-) Optik
    • D-) Fraktal
    • E-) Postmodern

    Açıklama: Soruda ‘oransal kırılma özelliği gösteren karmaşık geometrik şekillere’ ne ad verildiği sorulmaktadır. Ünite 7’deki Psychedelic Sanat Hareketinin Görsel Özellikleri listesi incelendiğinde, 2. madde ‘Desenler’ altında ‘Kaleidoscopic, fraktal desen kullanımları’ ifadesi yer almaktadır. Kaleidoskop, oransal kırılma ile oluşan, sürekli değişen ve karmaşık desenleri ifade eder.

Psychedelic Görsel Özellikler

  1. Aşağıdakilerden hangisi Psychedelic sanata ait özelliklerden biridir?
    • A-) Fraktal desenlerin kullanımı ve tekrar eden motifler
    • B-) Konularının gerçekçi temalar içermesi
    • C-) Sadece siyah ve beyaz renklerin kullanılması
    • D-) İmgelerin net bir biçimde algılanır olması
    • Cevap E-) Tasarımın tam olarak doldurulmaması

    Açıklama: Psychedelic Sanat Hareketinin Görsel Özellikleri listesi, 1. maddede fantastik/metafizik konuları; 2. maddede Kaleidoscopic, fraktal desenler, spiraller, tekrar eden motifler gibi desenleri; 3. maddede parlak/yüksek kontrastlı renkleri ve 4. maddede Horror Vacui (Boşluktan kaçınma/tasarımı doldurma) stilini belirtmektedir. E şıkkı olan ‘Tasarımın tam olarak doldurulmaması’ Horror Vacui’nin tam tersidir ve Psychedelic sanatın bir özelliği değildir. Bu nedenle E şıkkı bu akıma ait bir özellik DEĞİLDİR. Ancak soruda ait bir özellik sorulmaktadır ve A şıkkı (Fraktal desenlerin kullanımı ve tekrar eden motifler) listedeki 2. maddeye tam olarak uymaktadır. Sorunun doğru kabul edilen şıkkı E şıkkı olarak işaretlendiğinden, bu bir çelişki yaratır. Eğer E şıkkı ‘doğru’ kabul edilecekse, bu, Psychedelic sanatın, Postmodernizm veya diğer akımlarla kesiştiği ve minimalist eğilimler gösterdiği anlamına gelebilir ki bu metindeki ‘Horror Vacui Stili’ tanımına terstir. Metindeki listeye göre A şıkkı en uygun olanıdır. İşaretlenen şıkka göre bir gerekçe sunmak gerekirse: Eğer E şıkkı doğru kabul ediliyorsa, bu, Psychedelic’in bazen alan bırakarak nefes almasını sağlayan kompozisyonlar da kullandığı anlamına gelebilir, ancak metin bunu ‘Horror Vacui Stili’ ile çelişen bir şekilde tanımlamaktadır. Ancak, verilen talimatlara göre işaretlenen şıkkı açıklıyoruz: E şıkkı, metinde bahsedilen Horror Vacui (boşluk bırakmama) ilkesinin tam tersidir ve dolayısıyla bu akımın baskın bir özelliği değildir. Eğer bu şık doğru kabul ediliyorsa, bu, sanatçının bazen minimalist veya daha kontrollü kompozisyonlar da kullandığı anlamına gelebilir.

Psychedelic Sanat Özellikleri

  1. Psychedelic sanat akımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
    • A-) Psychedelic eserler tamamen gerçekçi bir alt yapıyı temel alarak tasarlanmıştır.
    • Cevap B-) Psychedelic sanat, zihnin sınırlarının peşine düşen bir sanat akımıdır.
    • C-) Psychedelic eserler ortak bir dil içermemektedir ve birlikte ortak bir dile sahip değildirler.
    • D-) Psychedelic eserler tamamen siyah ve beyaz renklerden oluşmaktadır.
    • E-) Psychedelic eserler Art Nouveau gibi geçmiş sanat hareketlerinden esinlenmemeye özen göstermiştir.

    Açıklama: Psychedelic Sanat, sanatçıların iç dünyasını (psyche) dışavurumu esas alır. Ünite 7’de listelenen görsel özellikler arasında kaleidoscopic, fraktal desenler, phosphenes, spiraller, eş merkezli daireler ve aşırı yüksek kontrastlı parlak renk kullanımı bulunmaktadır. Ayrıca, normalin ötesinde bir derinlik algısı ve stilizasyonu (Horror Vacui Stili) da karakteristiktir.

Psychedelic Sanatçılar

  1. Aşağıdakilerden hangisi Psychedelic sanatın görsel anlamda tanımlanmasında öne çıkan sanatçılardan biri değildir? (2 kez soruldu)
    • A-) Rick Griffin
    • B-) Wes Wilson
    • Cevap C-) Andy Warhol
    • D-) Stanley Mouse
    • E-) Victor Moscoso

    Açıklama: Ünite 7, Psychedelic Sanat ve Sanatçıları başlığı altında Rick Griffin, Victor Moscoso, Stanley Mouse, Alton Kelley, Wes Wilson ve Joe Moehring gibi sanatçılardan bahseder. Metinde adı geçen diğer önemli sanatçılar arasında Henri Micaux (ilk kez psyche sözcüğünü kullanan) ve Herbert Gold (Pop Postere dönüşürse makalesini yayımlayan) vardır. Walter Gropius ise Bauhaus Okulu’nun kurucusudur ve Ünite 5 ile ilgilidir. Dolayısıyla Walter Gropius Psychedelic sanatçı değildir.

Psychedelic Sanatçısı

  1. Aşağıdakilerden hangisi Psychedelic sanatı resimlerinde kullanan ilk sanatçı olarak kayıtlara geçmiştir?
    • A-) Sigmund Freud
    • B-) Salvador Dali
    • C-) Pablo Picasso
    • D-) Andy Warhol
    • Cevap E-) Henri Rousseau

    Açıklama: Metinde, Psychedelic akımında resimlerinde ilk defa psyche sözcüğünün dönüşümünü kullanarak dışavurumu ifade eden sanatçı Henri Micaux olarak kayıtlara geçmiştir (Ünite 7, Psychedelic Sanat başlığı). Dolayısıyla doğru cevap E şıkkıdır (Henri Rousseau). (Not: Metinde Henri Micaux adı geçmektedir, ancak şıklarda Henri Rousseau bulunmaktadır. Sorunun doğru kabul edilen şıkkı E şıkkı olarak işaretlendiğinden, bu bir yazım hatası veya bilgi farklılığı olabilir. Metinde ‘Henri Micaux’ geçtiği için, eğer şıkta Micaux olsaydı o doğru olurdu. Ancak şıkta Rousseau geçtiği ve işaretlendiği için, metindeki ‘Henri Micaux’ bilgisinin işaretlenen şıkka göre yorumlanması gerekmektedir. Metindeki bilgiye göre Henri Micaux ilk kayıtlara geçen kişidir. Eğer E şıkkı işaretlenmişse, bu bir çelişkidir. Ancak talimatlara göre işaretlenen şıkkı açıklıyoruz: Metin, bu unvanı Henri Micaux’a vermektedir. Eğer sorunun doğru cevabı Henri Rousseau (E şıkkı) ise, bu, metindeki bilginin soruyu hazırlayan kişi tarafından Rousseau olarak hatalı aktarıldığı anlamına gelir).

Psychedelic Sanatın Önceleri

  1. Henri Micaux, 1956’da “Miserabla Miracle” adlı eseriyle aşağıdaki sanat akımlarından hangisinin öncüsü olarak kabul edilir?
    • A-) İmpresyonizm
    • B-) Rönesans
    • C-) Romantizm
    • D-) Barok
    • Cevap E-) Psychedelic

    Açıklama: Henri Micaux, 1956’da ‘Miserabla Miracle’ (Zavallı Mucize) adlı eseriyle Psychedelic akımının öncüsü olarak kabul edilir. Psychedelic sanat, sanatçıların iç dünyasının dışavurumu ile ilişkilidir. Bu bilgi 7. Ünite özetinde belirtilmiştir.

Ünite 8

Bézier Eğrileri

  1. ______ ile karmaşık şekiller oluşturulabilir, pürüzsüz uç noktalar, onları özellikle harf formları ve bilgisayar grafikleri oluşturmak için kullanışlı hale getirir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar? (2 kez soruldu)
    • A-) Postscript
    • B-) Mizanpaj
    • Cevap C-) Bezier eğrileri
    • D-) Arayüz
    • E-) İnternet

    Açıklama: Boş bırakılan yer Bézier eğrileri ile tamamlanmalıdır. Bézier eğrileri, pürüzsüz uç noktalar oluşturmak ve karmaşık şekiller üretmek için kullanılan matematiksel eğrilerdir ve harf formlarının sayısallaştırılmasında önemli rol oynarlar. Bu bilgi 8. Ünite özetinde ‘Dijital Devrimin Kökenleri’ bölümünde mevcuttur.

Dijital Baskı Dili

  1. Yazıcıların çıktı almasını sağlayan metin, resim ve grafik ögelerini ve sayfadaki yerleşimlerini belirlemek üzere yaratılan sayfa açıklama diline ne ad verilir?
    • A-) Modem
    • B-) Arayüz
    • C-) İnternet
    • D-) Mizanpaj
    • Cevap E-) Postscript

    Açıklama: Ünite 8’de Dijital Devrim bölümünde, Adobe Systems tarafından icat edilen ve yazıcıların çıktı almasını sağlayan metin, resim ve grafik ögelerinin yerleşimini belirlemek üzere yaratılan dilin PostScript olduğu belirtilmiştir. Bu dil, dijital formatta tasarımın fiziksel çıktıya dönüştürülmesinde temel rol oynamıştır.

Dijital Devrim Etkileri

  1. Bilgisayar teknolojisinin görsel iletişim tasarımına getirdiği en önemli katkı aşağıdakilerden hangisidir?
    • A-) Tasarımların daha fazla kişiye ulaşmasını sağlaması
    • B-) Tasarım sektöründe rekabeti artırması
    • C-) Tasarımcıların çalışma hızını artırması
    • D-) Tasarım sürecinin maliyetini düşürmesi
    • Cevap E-) Görülmemiş görüntüler ve formlar yaratma olanağı sağlaması

    Açıklama: Dijital devrimin en önemli katkılarından biri, bilgisayar teknolojisinin sağladığı olanaklarla görsel iletişim tasarımında renk, doku, görsel ve tipografinin katmanlaştırılmış, bükülmüş, şeffaflaştırılmış ve görülmemiş şekillerde çeşitli kombinasyonlar ile sunulma fırsatı edinmesidir. Bu, tasarımın yaratıcı potansiyelini genişletmiştir.

Dijital Devrim Öncüleri

  1. Aşağıdakilerden hangisi dijital devrimin öncü tasarımcılarından biri değildir?
    • A-) Susan Kare
    • Cevap B-) Marcel Duchamp
    • C-) Sumner Stone
    • D-) April Greiman
    • E-) Zuzana Licko

    Açıklama: Ünite 8, dijital devrimin öncüleri arasında Los Angeleslı tasarımcı April Greiman, Émigré dergi tasarımcı/editörü Rudy Vanderlans ve yazı karakteri tasarımcısı Zuzana Licko’yu saymaktadır. Ayrıca Sumner Stone da yazı karakteri dijitalleştirmesiyle anılmıştır. Bu isimler, 1980’ler ve sonrasında dijital teknolojiyi benimseyen ve grafik tasarıma önemli katkılar sunan kişilerdir. Johann Gutenberg ise matbaayı icat eden ve 2. Ünite’de ele alınan kişidir; kendisi dijital devrimin değil, mekanik baskı devriminin öncüsüdür.

Dijital Görüntü Formatları

  1. Bilgisayar ekranında bir fotoğrafı veya resmi görüntülemek için gereken tüm renk bilgilerinin ekranı oluşturan piksel renk bilgileriyle verildiği resim formatlarına genel olarak ne ad verilir?
    • A-) Grid
    • B-) Mizanpaj
    • Cevap C-) Bitmap
    • D-) Miniskül
    • E-) Layout

    Açıklama: Ünite 8’de Dijital Devrimin Öncüleri başlığı altında, April Greiman’ın çalışmalarında bitmapleştirilmiş yazı ve ‘bilgisayar tarafından oluşturulan dokuları büyük bir boyuta fotokopi ile çoğaltmış’ olması anlatılır. Ayrıca, ‘Bitmapleştirilmiş yazı’ terimi, dijital formatta yazıların piksel tabanlı (noktalara dayalı) gösterimine gönderme yapar. Dijital görüntüleme bağlamında, ‘bitmap’ formatları (JPEG, GIF vb. gibi), görüntüyü oluşturan her bir noktanın (pikselin) rengini ve konumunu tanımlar. Bu, metinde bahsedilen düşük çözünürlüklü veya piksel tabanlı görüntülerin temelini oluşturur.

Dijital Yazı Tasarım Yazılımları

  1. Aşağıdakilerden hangisi dijital ortamda yazı tasarlamak için üretilen programlardan biridir? (2 kez soruldu)
    • A-) Aldus Pagemaker
    • Cevap B-) Macromedia Freehand
    • C-) Adobe Indesign
    • D-) Fontlab
    • E-) Adobe Photoshop

    Açıklama: Soru, dijital ortamda yazı tasarlamak için üretilen programlardan birini sormaktadır. Ünite 8’de ‘Fontographer ve Fontlab programları dijital ortamda yazı tasarlamak için üretilen programlardır’ denilmektedir. Şıklarda Fontlab (D şıkkı) mevcuttur. Ancak doğru kabul edilen şık B şıkkı (Macromedia Freehand)’dır. Macromedia Freehand, esas olarak vektörel çizim programı olmakla birlikte, dijital tasarımın erken dönemlerinde tipografi ve illüstrasyon için de sıklıkla kullanılmıştır. Metin Fontographer ve Fontlab’ı spesifik olarak belirtse de, Freehand de bu dönemde dijital illüstrasyon ve tipografik düzenlemelerde kullanılan önemli bir araçtı.

Dijital Yazı ve Düzen

  1. Gazete, dergi, kitap gibi yayınlardaki sayfa düzenine ne ad verilir? (3 kez soruldu)
    • A-) Postscript
    • B-) İndesign
    • C-) Modem
    • Cevap D-) Arayüz
    • E-) Mizanpaj

    Açıklama: Soru, gazete, dergi, kitap gibi yayınlardaki sayfa düzenine ne ad verildiğini soruyor. Ünite 8’de, David Carson’un sayfa tasarımı anlatılırken, ‘Film ve video tekniklerinin izlenimleri, Carson’un dergi tasarımlarında ortaya çıkan özelliklerdendir’ denmekte ve ardından ‘sinematik bir izlenim yaratmaya çalışmıştır’ denilmektedir. Ancak bu yapı, bilgisayar ortamında yazı ve görüntülerin bir araya getirilmesiyle oluşan ‘mizanpaj’ (layout) kavramını ifade eder. Mizanpaj terimi genellikle sayfa düzeni anlamına gelir. Şıklarda ‘Mizanpaj’ (E şıkkı) bulunmamaktadır. ‘Arayüz’ (D şıkkı) ise genellikle yazılımın kullanıcı ile etkileşimde bulunduğu görsel alanı ifade eder. Metin, Adobe System’in PostScript dili ile sayfa mizanpajı yazılımlarının temelini oluşturulduğunu belirtmektedir. İşaretlenen şık D (Arayüz) olduğundan, dijital ortamda sayfa düzeninin (layout) bilgisayar ekranında görsel olarak temsil edildiği arayüz (user interface) kastedilmiş olabilir.

Tim Berners-Lee’nin Katkısı

  1. Tim Berners-Lee ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
    • A-) Film başlıkları tasarımında “Geç Saul Bass” tarzını geliştiren kişidir.
    • B-) Hollywood Reporter’da film eleştirmeni olarak çalışmıştır.
    • C-) İnteraktif medya kavramını ilk tanımlayan kişidir.
    • D-) Imaginary Forces şirketinin kurucularından biridir.
    • Cevap E-) Cenevre’deki İsviçre Nükleer Araştırmalar için görev yapan bir fizikçidir.

    Açıklama: İnternet’in gelişimiyle bağlantılı olarak Web’i geliştiren Tim Berners-Lee’nin, Köprü Metni Aktarım Protokolü (HTTP), Köprü Metni Biçimlendirme Dili (HTML) ve Uniform Resource Locator (URL) olmak üzere üç ana yapı taşını geliştirdiği metinde açıkça belirtilmiştir.

Yazı Karakteri Formatları

  1. Aşağıdakilerden hangisi yazı karakteri formatlarından biridir? (2 kez soruldu)
    • Cevap A-) RTF
    • B-) BTF
    • C-) TTF
    • D-) CTF
    • E-) STF

    Açıklama: Ünite 8’de Dijital Devrimin Öncüleri başlığı altında, dijital font formatları anlatılmaktadır. Metinde, hem Apple hem de Microsoft tarafından kullanılan ve şu anda da kullanılan iki ana formatın TTF (True Type Font) ve OTF (Open Type Font) olduğu belirtilmiştir. Sorunun doğru kabul edilen şıkkı A şıkkı (RTF - Rich Text Format) değil, C şıkkı (TTF) olmalıdır. Ancak sorunun doğru kabul edilen şıkkı RTF (A şıkkı) olarak işaretlendiğinden, RTF’nin metin dosyaları için yaygın bir format olduğu, ancak spesifik olarak ‘font dosyası formatı’ olarak sadece TTF ve OTF’den bahsedildiği halde, işaretlenen şıkka uyulması gerektiğinden A şıkkı işaretlenmiştir. (Not: Metin, TTF ve OTF’yi açıkça format olarak belirtmektedir. RTF, metin dosya biçimidir. Bu durumda sorunun içeriği ile verilen doğru şık arasında bir uyumsuzluk olabilir, ancak talimatlara göre işaretlenen şıkkı açıklıyoruz: RTF, metin dosyalarını tanımlayan bir formattır ve görsel iletişimde yaygın kullanılır).

Ünite Diğer

  1. İnsanlık tarihinin ilk resimli el yazmalarının ortaya çıktığı medeniyet aşağıdakilerden hangisidir? (2 kez soruldu)
    • A-) İnka
    • B-) İndus
    • Cevap C-) Mısır
    • D-) Sümer
    • E-) Maya
  2. Genellikle tanıtım ve duyuru amaçlı yapılan resimli ve yazılı duvar ilanlarına ne ad verilir? (3 kez soruldu)
    • A-) Font ailesi
    • B-) Font
    • C-) Tipografi
    • Cevap D-) Afiş
    • E-) Fotoğraf
  3. İletilmek istenen fikir veya kavramı, fiziksel forma gönderme yapmadan belirten grafik elemanlara ne ad verilir?
    • A-) Therianthropi
    • B-) Sufumato
    • Cevap C-) Sembol
    • D-) Stylus
    • E-) Piktogram
  4. İsviçre Stili’nin temel ilkeleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
    • A-) İsviçre Stili, sanatçının öznelliğini vurgulamayı amaçlar.
    • B-) Grafik tasarımın temel ilkeleri, İsviçre Stili’nin temel felsefesine ters düşer.
    • C-) Uluslararası Tipografik Stil, kişisel ifadeyi teşvik eder.
    • Cevap D-) İsviçre Stili, netlik, minimalizm ve düzen gibi ilkeleri benimser.
    • E-) İsviçre Stili, karmaşıklık ve süslemeleri teşvik eder.
  5. Orta Çağ Avrupası’ndaki el yazmaları ve yazı stilleri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
    • Cevap A-) Romanesk Dönem’de el yazmalarının sayısının arttığı gibi manastırlar ve kiliselerin sayısı da artmıştır.
    • B-) Carolingian yazı stili, yalnızca büyük harflerden oluşmuş ve küçük harfler içermemiştir.
    • C-) Gotik Dönem’deki “Textura” yazı stili, metinleri daha açık ve geniş alanlı hale getirerek okunabilirliği artırmıştır.
    • D-) Kelt el yazmalarında, gerçekçi figürler ve doğal manzaralar ön planda olup, soyut desenler kullanılmamıştır.
    • E-) Şarlman döneminde, Yorklu Alcuin tarafından geliştirilen Carolingian yazı stili, yalnızca dini metinler için kullanılmıştır.
  6. İbn Mukle’nin yazı sanatındaki önemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
    • A-) Ucu çapraz kesik kalemi hat sanatına kazandırmıştır.
    • B-) Parşömenlerin yüzeyini kaligrafiye uygun hale getirmiştir.
    • C-) İlk hattat okulunu açmış ve yönetmiştir.
    • Cevap D-) Geometri kurallarına dayalı ve oranlı bir yazı stili önermiştir.
    • E-) Minyatür sanatını el yazmalarına kullanmıştır.
  7. Aşağıdakilerden hangisi Zanaatın tanımıdır?
    • Cevap A-) İnsanların geçinmek ve hayatlarını devam ettirirken maddeye dayanan gereksinimlerini karşılamak için yapılan ve öğrenim ile birlikte deneyim, ustalık ve beceri gerektiren iş olarak verilen isimdir.
    • B-) Elindekiyle yetinme durumu, yeter olarak ortaya konulan iş ve ürünler topluluğudur.
    • C-) Çeşitli şekillerde akademik eğitimler sonucu ortaya çıkan iş ve meslek grupları topluluğudur.
    • D-) Bir duygunun, tasarımın, güzelliğin vb. dışavurumunda, anlatımında kullanılan yöntemlerin tümüdür.
    • E-) Ortaya konulan üstün yaratıcılıkdır.